Minh Niệm - First New
Nhà xuất bản Tổng Hợp Thành phố Hồ Chí Minh
Nghệ Thuật Sống Hạnh Phúc
7. GHEN TUÔNG
Thương yêu mà
người này trở thành lính gác của người kia thì cuộc sống ấy khác gì chuyến lưu
đày tù tội
7.1 Tuy một mà hai
Bản chất của thương yêu phải có tính
đồng nhất. Niềm vui của ta cũng là niềm vui của người kia; nỗi khổ của người
kia cũng là nỗi khổ của ta. Không có cái ước vọng của riêng anh mà em không
biết; không có cái sở thích của riêng em mà anh chẳng cần quan tâm. Anh và em
khi đã kết tóc se duyên thì hai cuộc đời xem như một. Cái gì xảy ra cho người
này là xảy ra cho người kia; số phận người này tùy thuộc vào số phận người kia.
"Mình với ta tuy hai mà một" - hai thể xác hòa quyện thành một linh
hồn, một số phận, thì đó mới đích thực là tình yêu lứa đôi. "Mình" là
tiếng xưng hô của ta đối với người khác, nhưng cũng để gọi người bạn đời bằng
cái giọng thiết tha, trìu mến. Ngay tiếng gọi đó ta đã thấy được sự sáp nhập
ranh giới giữa đôi bên, cái ngã riêng biệt bị phủ lấp.
Vì thế trong quá trình thương yêu, ta
phải học hỏi lẫn nhau để chọn lọc những cái chung có tính chất xây dựng một
hạnh phúc chân thật, bền vững. Còn những cái riêng không hay, không dễ thương,
khiến cho bên kia phải gắng sức chịu đựng thì ta phải cố gắng mau chóng thay
đổi. Đồng nhất không có nghĩa là phải thay đổi tất cả để trở thành bản sao của
nhau. Cái đó là hệ lụy chứ không phải đồng nhất. Đồng nhất chính là hòa hợp, là
không có quá nhiều xung khắc. Thế nên, dù ta và người ấy có nguyện vọng sáp
nhập cuộc đời nhau thành một, hòa điệu với nhau về tính cách và lý tưởng sống,
thì ta cũng đừng bao giờ quên rằng họ vẫn có những điều rất khác với ta. Họ có
gia đình, bạn bè, tập quán, kiến thức, nhận xét, cảm xúc, sở thích và cả lý
tưởng của riêng họ. Ta muốn thương yêu thì chỉ xin được tham dự vào cuộc đời
của họ, chấp nhận và giúp đỡ. Chứ không phải ta tìm cách đẩy cuộc đời của họ ra,
để đặt cuộc đời của ta vào và muốn làm chủ.
"Ta với mình tuy một mà hai" ,
đây là nửa phần "linh hồn" không thể tách rời của câu ca dao trên.
Theo nếp sống truyền thống của Việt Nam, trong nguyên tắc hạnh phúc lứa đôi, ta
với mình vừa là một cũng vừa là hai. "Là một" vì muốn hướng tới sự
đồng điệu hòa hợp; "là hai" vì muốn hướng tới sự buông xả tự do.
Buông xả nghĩa là không thao túng hay giam hãm đời nhau, cho nhau không gian
thênh thang để thở, để thảnh thơi, để hòa điệu với mọi người và sự sống. Đây là
một thách đố rất lớn. Bởi ta thường hay nhân danh tình yêu để bắt đối tượng
thương yêu nhốt vào "tháp ngà" của ta. Ta muốn họ phải say mê chiều
chuộng ta, nhất nhất phải theo ý ta. Họ phải ở đó mãi cho ta, nếu có đi đâu thì
cũng phải trong tầm kiểm soát của ta. Đầu óc lúc nào cũng phải nghĩ đến ta và
chỉ có ta mà thôi. Nhưng ta quá ngây thơ, vì mong muốn tự do của mỗi người vô
cùng lớn, càng bị giam hãm thì họ càng muốn thoát ly. Tiền bạc, quyền lực hay
sắc dục làm sao trói buộc nổi cuộc sống của một con người, trừ phi kẻ ấy đang
vướng vào đam mê. Thương yêu mà người này trở thành lính gác của người kia thì
cuộc sống ấy khác gì chuyến lưu đày tù tội.
Cách biểu hiện đó chứng tỏ ta vẫn thấy
người kia còn ở ngoài ta, họ chưa phải là một phần của ta. Trong khi người kia
đâu chỉ có mỗi cái hình hài bằng xương bằng thịt. Tất cả những gì người kia đã
hiến tặng cho ta ngay từ thuở ban đầu như chấp nhận, tin yêu, mong nhớ, bình
yên, vững chãi, hạnh phúc đều là những tinh hoa quý giá nhất đã đi vào trong ta
và góp phần tạo nên con người của ta hôm nay. Khi ta chưa thấy được đối tượng
thương yêu luôn ở ngay trong chính ta tức là ta vẫn chưa đến được đỉnh cao của
tình yêu - anh là em và em cũng là anh. Đây không phải là triết lý cao siêu. Nó
là một sự thật rất hiển nhiên của nguyên tắc hòa hợp bền vững, mà bắt buộc mỗi
cặp muốn sánh đôi trọn đời phải thấu triệt cho bằng được. Dù đó là cả một quá
trình học hỏi và luyện tập, nhưng mỗi ngày đi về hướng đó là ta đã tiến gần tới
bản thể của nhau. Ta sẽ không còn quờ quạng nắm bắt những biến tướng tạm thời
nữa. Ta sẽ có sức mạnh trong tình yêu.
7.2 Dìu nhau qua gian
khó
Ghen tuông là thể hiện sự đuối sức trong
cái nhìn về bản thể của đối tượng thương yêu, nó sẽ làm cho tính chất mầu nhiệm
của tình yêu sớm vội phai tàn, vô vị. Nhưng ta lại nghe mọi người thường hay
nói rằng: "Có yêu mới ghen". Điều này cũng có lý. Bởi nếu không
thương yêu thì ta đâu cần tỏ thái độ muốn giành lấy người kia lại làm gì? Nhưng
nếu ta rất thương yêu họ thì tại sao ta lại làm cho họ khổ sở vì những cơn ghen
của ta? Sự thật là ta đang yêu chính ta đó thôi. Ta đang thương cho cái cảm xúc
tổn thương vì bị bỏ rơi, bị mất giá trị trong mắt người kia. Ta đã từng thấy có
nhiều người đối xử rất tệ bạc với người yêu, nhưng lại quyết giữ lấy đối tượng
ấy tới cùng. Vì họ nghĩ rằng, ít nhất người kia vẫn còn là điểm tựa an toàn cho
cuộc đời họ. Sự chiếm hữu đến thế là cùng!
Dĩ nhiên, trong tâm ai cũng có chứa hạt
mầm ích kỷ và đời sống hôn nhân phải có những cam kết ràng buộc chắc chắn.
Nhưng nếu ta để nó biến thành nguồn năng lượng quá lớn lấn át hết mọi nghĩa
tình, thì tình yêu sẽ dễ bị rạn nứt và đổ vỡ. Bản chất của tình yêu phải luôn
là sự tự nguyện. Khi người kia thoát ra khỏi ta mà họ lại thở phào nhẹ nhõm thì
chứng tỏ tình cảm mà họ dành cho ta đang rất miễn cưỡng, chẳng qua là vì bổn
phận hay trách nhiệm mà thôi. Chút ghen hờn tinh tế có thể làm cho người kia
thức tỉnh và vui sướng, vì họ thấy mình vẫn còn được thương yêu. Nhưng nếu ta
để nó trở thành một cơn sốt mãn tính hay một trận cuồng phong không định hướng thì
sẽ khiến người kia rất mệt mỏi, thất vọng và chán nản. Họ nhận ra cái không
gian bé xíu mà ta đã quy định cho họ, và cả những màn phản ứng hạ đẳng nhất của
ta trong khi giành lấy họ về và trừng phạt.
Ta không phải là đứa trẻ, hễ mỗi khi bị
mất phần là cứ khóc ré lên hay đập phá lung tung. Ghen tuông sẽ làm ta trở nên
tầm thường và xấu xí hơn, vì nó bộc lộ rất rõ bản năng tự vệ của ta. Hãy bình
tâm nhìn lại đời sống của người kia và chính ta. Nếu thấy ai cũng còn chìm
trong vô tâm vì trôi lăn theo cuộc sống thì khó trách sao họ không làm chủ được
những cảm xúc nông nổi nhất thời. Có khi họ rất thương ta và rất quý trọng mái
ấm gia đình. Nhưng một khi năng lượng trong họ suy sụp mà ta không ngừng đòi
hỏi hay rút tỉa, còn đối tượng bên ngoài cứ luôn sẵn sàng hiến tặng, thì sự
phản bội sẽ rất dễ xảy ra. Họ cũng chính là nạn nhân của cảm xúc yếu đuối và
lòng tham trong chính họ. Ta đã thật lòng thương yêu thì hãy cố gắng tìm cách
đưa họ trở về con người dễ thương năm xưa. Khóc lóc, trừng phạt chỉ khiến họ
nghĩ ta đang củng cố cái "nhà tù" cho họ. Khả năng quay trở về sẽ
không khó, nếu họ nhận thấy con đường ta mở ra cho họ thật sự an toàn và ấm áp.
Thật ra, ta cũng là nạn nhân đáng thương
của cảm xúc chính mình nên ta cũng cần được giúp đỡ. Đừng vì tự ái mà ta cố
tránh né sự thật: "Tôi mà ghen à? Anh tưởng anh là ai mà tôi phải ghen
chứ!". Nếu ta đã dùng hết cách mà vẫn không chuyển hóa nổi cơn bão ghen
tuông đang tàn phá trong ta và sắp tràn lấp ra ngoài, thì hãy nhờ người kia
giúp một tay. Hãy viết một thiệp báo là ta đang rất khổ vì hờn ghen, xin hãy
giúp ta lấy năng lượng độc hại ấy ra. Người kia là một người có hiểu biết và
tình thương thì không thể nào khước từ một lời thỉnh cầu thành khẩn như vậy.
Nhân lúc họ có thiện chí quay về giúp đỡ, hãy xin họ nói cho ta biết là ta nên
làm gì hay không nên làm gì để đáng yêu hơn. Nhớ đừng dùng tới cách "khổ
nhục" để khiến họ động lòng trắc ẩn hay cắn rứt lương tâm. Giải pháp đó
tuy hữu hiệu nhất thời, nhưng nó thể hiện hết sự thấp kém của ta và làm cho họ
khinh thường khi nhận ra sự thật. Sau này, họ sẽ không dễ dàng rung động trước
mọi phản ứng của ta nữa. Mọi việc sẽ không còn khó khăn và phức tạp khi ta đặt
nó trong tầm nhìn rộng rãi và một thời gian đủ lâu để xem xét tận tường. Kiên
nhẫn là chứng tích của tình yêu.
Có tới hàng trăm nghệ thuật để nắm bắt
trái tim người và ta không cần phải dùng tới cách hờn ghen bóng gió để ra sức
trói buộc nhau. Cách ấy làm tổn hại niềm tin và sự tôn trọng lẫn nhau, nên càng
cố yêu ta lại càng đuối sức. Có khi ta không nắm mà lại nắm được tất cả; có khi
ta muốn nắm tất cả nhưng chẳng nắm được gì.
Đó là bí quyết của cuộc sống. Ai có được
chiếc chìa khóa này sẽ trở thành vị chủ nhân đầy uy lực trong khu vườn tình
yêu.
Người vẫn ở trong
tôi
Như tôi mãi trong
người
Chút ghen hờn yếu
đuối
Làm nghĩa tình phai phôi.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét