TIÊU TRỪ BẢN NGÃ ĐỂ ĐẠT ĐẾN PHÚC LẠC VÔ TẬN
Thiền sư Ajahn Brahm
CHƯƠNG 3
PHÁT TRIỂN QUÁN SÁT
BÀI 7
GIAI ĐOẠN TÂM ẢNH
Quán sát không phải một thực thể tách rời – nó gắn liền với sự tĩnh lặng, với niềm vui, và đương nhiên với sự sáng suốt. Nó mang theo các hướng dẫn, và quán sát càng mãnh liệt, nó càng nhớ rõ các hướng dẫn ấy. Nó biết phải làm gì vì đã được rèn luyện kỹ, và nó hiểu năng lực của sự tĩnh lặng. Khi tâm xao động, bạn làm xáo trộn mọi thứ, bạn đánh mất năng lượng và độ sâu. Quán sát yếu đi và bớt sắc bén. Nhưng khi bạn tĩnh lặng – hoàn toàn không làm gì cả, chỉ hiện hữu trọn vẹn hơn ở tình trạng hiện tại – quán sát tiếp tục tăng lên. Vì vậy ở giai đoạn này, nhiệm vụ của quán sát không hẳn là quán sát đối tượng mà là giữ cho tâm không xao động.
Đây là lúc bạn đạt được quán sát mà Ajahn Chah nói tới trong ẩn dụ của ông về một cái hồ tĩnh lặng trong rừng. Trong ẩn dụ ấy, Ajahn Chah không chỉ quan sát những con thú đến uống nước, mà đang quan sát cả cơ thể mình, bởi vậy nó không động đậy. Tương tự, bạn quan sát tâm mình, giữ cho tâm không xao động, do vậy, tâm ảnh có thể hiện ra. Quán sát được tập trung vào sự tĩnh lặng và giữ cho tâm không chao đảo. Với mức độ quan sát và năng lực như vậy, tâm ảnh trở nên ổn định, bạn thấy nó được hình thành ra sao. Bạn không phản ứng. Bạn không sợ hãi hay phấn khích.
Lúc này, bạn đang đi vào phần thực sự tốt đẹp của thiền: quán sát sắc bén và phúc lạc sâu xa. Nhưng trong những trạng thái này không chỉ có sự tận hưởng. Có một cảm giác rằng những thứ sâu xa khó tin đang xảy ra ở đây. Sau khi bạn xuất ra khỏi một trong những trạng thái này – ngay cả trạng thái tâm ảnh chứ chưa nói tới trạng thái thiền định – quán sát đã được tăng cường thêm. Bạn không hề hôn trầm, cũng không rơi vào tranh luận; bạn thấy sâu và thấy rõ mọi thứ xung quanh. Điều ngạc nhiên là bạn cảm nhận cơ thể rõ nét dường nào bạn cảm thấy mọi chỗ căng cứng, mệt mỏi hay đau nhức. Khi thực hiện nhận biết cơ thể với mức độ quan sát ấy, bạn có thể đánh gục mọi cảm giác như thể chúng không tồn tại. Không phải là bạn có thần thông nào; chẳng qua đó là đặc điểm của quán sát ở giai đoạn này. Bạn có thể làm nóng, làm dễ chịu, xoa dịu, chữa lành bất cứ điều gì bạn muốn với cơ thể mình. Quán sát có nhiều năng lực như vậy khi bạn ra khỏi giai đoạn tâm ảnh.
Quán sát khi ấy mạnh và tĩnh đến mức bạn có thể tập trung vào bất kỳ đối tượng gì và ở yên đó. Nếu bạn thật sự muốn có chút hiểu biết về bản chất của cơ thể hay bất cứ thứ gì khác, thời điểm thực hiện là sau khi thiền sâu. Bất kỳ ai từng trải nghiệm trạng thái thiền sâu đều hiểu tại sao cần có được trí huệ đích thực. Nếu quán sát trước trạng thái thiền sâu giống như cái muỗng, thì sau trạng thái thiền sâu nó giống như cái máy xúc đất. Nếu bạn muốn đào một cái lỗ lớn, hay nói cách khác, muốn có được trí huệ sâu xa, bạn phải dùng máy xúc đất. Ở giai đoạn này, sức mạnh và sự xuyên thấu sẽ lớn hơn rất nhiều.
Niềm vui của tâm trạng thiền sâu chính là phúc lạc mà cuộc sống tu sĩ hoặc quá trình tu tập có được. Rèn luyện được nó thật là điều tuyệt vời, và không có lý do gì bạn lại không làm được; bạn chỉ việc phát triển quán sát và thiền định theo từng giai đoạn. Nếu chưa từng trải qua những điều này và tất cả những gì bạn có thể thấy là phần đáy, việc ai đó mô tả phần đỉnh làm bạn mất tinh thần – bạn không biết có gì ở giữa, hay làm thế nào để tới được đó. Nhưng trong quá trình đi tới, bạn biết “Mình có thể thực hiện giai đoạn một; mình có thể thực hiện giai đoạn hai; mình có thể thực hiện giai đoạn ba”. Bạn thực sự có thể thấy các bậc thang đi lên, và biết mình có thể đạt tới các giai đoạn này. Bạn biết nó khả thi, biết phải làm thế nào, và bạn đang phát triển động lực và quán sát cùng lúc.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét