HẠNH PHÚC ĐẾN TỪ SỰ BIẾN MẤT - CHƯƠNG 8 - BÀI 3

TIÊU TRỪ BẢN NGÃ ĐỂ ĐẠT ĐẾN PHÚC LẠC VÔ TẬN

Thiền sư Ajahn Brahm

CHƯƠNG 8

NHẬN RA TRÍ HUỆ ĐÍCH THỰC

BÀI 3

PHÁT HIỆN VÀ TRÁNH NHỮNG CON RẮN

Chúng ta nên sử dụng hiểu biết của mình về những trạng thái tâm tiêu cực để chỉ dẫn cho quán sát. Khi có quán sát chúng ta thấy những trạng thái thân và tâm tăng lên, và do hiểu biết của mình, chúng ta có thể đưa ra những hành động xử lý trước khi chúng bám quá chặt. Trong những năm đầu tôi ở Thái Lan, có một tu sĩ là thương binh, mất một phần não nên bị động kinh. Khi trở thành tu sĩ, ông sử dụng quán sát để phát hiện ngày càng sớm hơn các dấu hiệu của cơn động kinh. Càng phát hiện sớm các dấu hiệu, ông càng có cơ hội để thực hiện một phương cách khác đi: nghỉ ngơi, tọa thiền, hay bất cứ điều gì ông nghĩ ra để cho dấu hiệu ấy không dẫn đến cơn động kinh. Qua thời gian, ông ngày càng ít bị lên cơn hơn. Cuối cùng ông đi tới chỗ phát hiện chúng sớm đến mức chúng chấm dứt hoàn toàn. Ông đã sử dụng quán sát để phát khởi trí huệ giúp giải quyết vấn đề ấy. Và đó là ý nghĩa tôi muốn đưa ra: bạn có thể sử dụng quán sát và trí huệ để tránh các vấn đề trước khi chúng đến với bạn.

Hồi đầu ở Thái Lan, tại Wat Pah Pong có rất nhiều rắn. Chúng tôi thường không có dép vì chúng rất nhanh hỏng. Nhiều lúc chúng tôi không có cả đèn pin, nếu có thậm chí nó chẳng phát ra nổi chút ánh sáng lập lòe. Khi đó, chúng tôi phải đi chân trần trên những lối đi có nhiều rắn, chỉ có ánh sáng từ các ngôi sao giúp tìm đường. Nhưng cũng vì biết những lối đi ấy có rắn, tôi dùng quán sát để xem chúng như những nguy hiểm cần tránh. Bởi vậy tôi không bao giờ bị rắn cắn. Tôi đã chỉ dẫn cho quán sát, đã sử dụng một hình thức căn bản của trí huệ để đảm bảo rằng, nếu thấy bất kỳ con rắn nào, tôi sẽ tránh đường.

Bạn cũng có thể thực hiện như vậy để tránh các trạng thái tiêu cực làm hại: đó là sử dụng quán sát để nhận thức các nguy hiểm. Bạn biết rằng các trạng thái tâm tiêu cực không dẫn tới bình an và gây phiền nhiễu xáo động hơn; chúng là những thói quen xấu, phá hủy hạnh phúc và dẫn tới khổ. Giống như rắn, một khi chúng động đến bạn, bạn gặp rắc rối lớn. Vậy hãy dùng quán sát để nhận ra những trạng thái tiêu cực ngay khi chúng khởi lên, rồi đi con đường khác, cũng tức là sử dụng một chiến lược để né tránh chúng. Bằng cách này, bạn giảm thiểu các vấn đề của mình. Trí huệ của bạn đang tạo ra một cuộc sống an lạc hơn, khỏe mạnh hơn, và bạn sống một cách thoải mái.

Mặc dù một đời sống hạnh phúc và khỏe mạnh tự nó đã là phần thưởng, còn có những lợi ích khác, sâu xa hơn, do việc vượt qua những trạng thái tâm tiêu cực mang lại. Do những trạng thái tiêu cực là khổ, người ta thường phản ứng với chúng bằng cách đưa thêm nhiều tiêu cực vào, dẫn đến cảm giác giận dữ, chán nản hay tội lỗi. Nếu từ đầu đã không trải qua những trạng thái tiêu cực ấy, những nổi khổ ấy, bạn sẽ không cảm thấy tội lỗi. Khi sử dụng quán sát và trí huệ để giảm thiểu hoặc giải quyết nỗi khổ, bạn không cần trốn vào những tưởng tượng hay mơ mộng, bạn giữ giới và duy trì tâm thanh tĩnh. Điều này đến lượt nó tạo thêm an lạc, và bạn đi vào sự bình lặng, tăng cường trí huệ. Bạn có được một vòng tròn bảo hộ, càng lúc càng trở nên hiệu quả khi tu tập tiến bộ. Tất cả là do bạn đang sử dụng trí huệ của mình.