SUỐI NGUỒN TÂM LINH - PHẦN 1 - CHƯƠNG 8

Thiền sư Ajahn Chah

Minh Vy dịch Việt ngữ

PHẦN 1

GIỚI LUẬT

ĐỨC HẠNH VÀ THẾ GIỚI CỦA LỤC CĂN

CHƯƠNG 8

TẠI SAO CHÚNG TA Ở ĐÂY?

Tại sao tôi được sinh ra?

Tôi có thể mang theo cùng mình những gì?

Hãy tự hỏi mình như thế từ sáng đến tối.

Nếu bạn làm thế,

bạn sẽ sáng suốt hơn, khôn ngoan hơn.

Nếu không, bạn sẽ mãi mê mờ.

Kỳ kiết hạ này, tôi không khỏe lắm, nên tôi lên ngọn núi này để hít thở không khí trong lành. Người ta tới viến thăm, nhưng tôi không thể đón tiếp họ như lúc trước. Bởi vì tôi cảm thấy hơi đã tàn, sức đã cạn. Thôi thì cứ coi như chúng ta có phước báu vì vẫn còn thân thể này ngồi ở đây cho các bạn nhìn. Không bao lâu nữa, bạn sẽ không thấy nó nữa. Hơi thở sẽ ngừng, tiếng nói sẽ dứt. Đức Phật gọi là sự hoại diệt của một hiện tượng nhân duyên.

Chúng hoại diệt như thế nào? Hãy nhìn một cục nước đá. Lúc đầu nó chỉ là nước. Bạn làm nó đông lại và nó trở thành phiến nước đá. Rồi bạn lấy nó ra, tiếp xúc với bên ngoài, không bao lâu thì nó tan chảy từ từ. Ngay cả một tảng nước đá lớn, bạn để nó ngoài trời, bạn có thể nhận thấy rằng nó tan rã ra giống như thân thể con người. Nó tan rã dần dần. Chỉ vài giờ hay chỉ vài phút sau đó, tất cả những gì còn lại là một vũng nước. Mọi thứ rồi đều trở về với bản chất của nó ban đầu. Đây gọi là sự hoại diệt của các pháp hữu vi - những sự vật bị điều kiện hóa, được tạo ra, bị thay đổi và biến chuyển.

Đó là tại sao Đức Phật nói đến sự hoại diệt của các pháp hữu vi. Tất cả chúng ta ngồi đây trong căn phòng này hôm nay, chư tăng, ni, thiện nam, tín nữ, đều là những tảng thịt đang tan rã. Ngay bây giờ, tảng thịt đó cứng chắc, như nước đá, nó trở thành nước đá một thời gian, và rồi tan chảy thành nước trở lại. Bạn có nhìn thấy sự hư hoại của chính mình không? Hãy nhìn vào thân thể này. Nó già thêm mỗi ngày - tóc bạc đi, móng tay già đi, mọi thứ đều đang già đi.

Bạn sẽ không trẻ như vậy mãi, có đúng không? Có một lúc, bạn nhỏ bé hơn bây giờ rất nhiều. Giờ đây, bạn cao lớn và trưởng thành. Bạn đang biến chuyển từng ngày. Từ giờ trở đi, bạn sẽ hư hoại dần theo định luật thiên nhiên. Thân thể tan rã , giống như tảng nước đá vậy. Không bao lâu, sẽ không còn gì nữa.

Thân thể được tạo ra bởi tứ đại - đất, nước, gió và lửa - một tập hợp của những vật chất mà chúng ta thường gọi là một con người. Chúng ta yêu thích nó, gọi nó là một người nam hay một người nữ, rồi đặt tên cho nó, ông gì đó, bà gì đó, v.v... để chúng ta nhận diện dễ dàng hơn. Nhưng thật sự thì không có ai ở đó cả. Chỉ có đất, nước, gió và lửa mà thôi. Khi chúng tập hợp lại trong hình dáng thế này, chúng ta gọi cái kết quả này là một con người. Nhưng đừng vội mừng. Nếu bạn xem xét nó thật kỹ, thì sẽ thấy là không có ai ở đó cả.

Những thứ rắn chắc trong cơ thể như thịt, da, xương, nội tạng, v.v... được gọi là nguyên tố đất. Những phần chất lỏng là nguyên tố nước. Hơi ấm trong cơ thể là nguyên tố lửa, và luồn khí luân lưu xuyên suốt cơ thể là nguyên tố gió.

Tại Wat Pah Pong, chúng ta có một thân thể mà không có vẻ là nam hay nữ. Đó là một bộ xương đang treo lủng lẳng trong chánh điện. Nhìn nó, bạn không có cảm giác gì rằng là một người nam hay là một người nữ. Người ta hỏi nhau không biết đó là nam hay nữ, và không ai trả lời được. Nó chỉ là một bộ xương. Tất cả da thịt đều đã mất.

Người ta không hiểu được những điều này. Có người tới Wat Pah Pong, đi vào chánh điện, nhìn thấy bộ xương, thì chạy một mạch ra ngoài!  Họ không muốn nhìn thấy nó. Họ sợ những bộ xương. Tôi nghĩ những người này chưa bao giờ nhìn thấy chính mình. Họ cần suy ngẫm về công dụng lớn lao của bộ xương. Để tới tu viện này họ phải đi xe hay đi bộ. Nếu họ không có xương, làm sao họ di chuyển tới lui được. Họ có thể đi bộ được không? Nhưng họ lái xe tới Wat Pah Pong, đi bộ vào chánh điện, nhìn thấy bộ xương, thì bỏ chạy ra ngoài! Họ chưa bao giờ nhìn thấy một thứ như thế. Họ sinh ra với nó, thế nhưng họ chưa bao giờ nhìn thấy nó. Cho nên thật là may mắn vì họ có thể nhìn thấy nó ngay bây giờ. Kể cả người già nhìn thấy bộ xương cũng hoảng sợ. Điều này cho thấy rằng họ chưa biết gì về bản thân mình, họ không thật sự nhận biết chính mình. Có thể khi về nhà, họ bị ám ảnh, họ sẽ mất ngủ vài ba ngày... nhưng họ đang ngủ với một bộ xương! Họ mặc quần áo cho nó, ăn uống với nó, làm mọi thứ với nó, nhưng họ lại sợ nó.

Thật tội nghiệp cho những người không biết gì về chính mình! Họ luôn nhìn vào vẻ ngoài, soi làn da, nhìn cây cỏ, nhìn người khác, rồi bình luận, “Cái này đẹp”, “cái kia lớn”, cái nọ nhỏ”, “cái đó ngắn” v.v...  Họ quá bận rộn để nhìn những thứ khác, nên chẳng bao giờ nhìn thấy chính mình. Con người thật là đáng thương. Họ không có nơi trú ẩn.

Trong những buổi lễ thọ giới, người thọ pháp phải học năm đề mục quán niệm căn bản: tóc, lông, móng tay, răng, da. Vài người thuộc tầng lớp trí thức cứ cười thầm khi họ nghe tới phần này. “Vị pháp sư này tính dạy cho chúng ta điều gì đây? Dạy cho chúng ta về tóc khi chúng ta đã có nó vài chục năm rồi. Tại sao ông ta phải dạy chúng ta những điều mà chúng ta đã biết?” Những người vô minh là vậy đó. Họ cho rằng họ đã có thể “nhìn thấy tóc”, có nghĩa là nhìn thấy bản chất thật của nó. Nhìn thấy thực chất của sợi lông, của răng, móng tay và da. Đó là điều mà tôi gọi là “nhìn thấy” - không phải nhìn một cách hời hợt, mà nhìn đúng với sự thật. Chúng ta chẳng chìm đắm đến thế nếu chúng ta có thể nhìn thấy bản chất thực của chúng. Tóc, móng tay, răng, da - chúng thật sự là gì? Chúng có xinh đẹp không? Chúng có sạch sẽ không? Chúng có thực chất không? Chúng có ổn định không?  Không, chúng chẳng là gì cả. Chúng không xinh đẹp, không có thực chất, như chúng ta tưởng tượng là như thế.

Tóc, lông, móng tay, răng, và da - Con người thật sự bám chặt vào những thứ này. Đức Phật lấy các phần này trên cơ thể làm những đề mục quán niệm căn bản. Ngài dạy chúng ta nhận biết chúng. Chúng tạm bợ, bất toàn và vô chủ. Chúng không thuộc về “tôi” hay “của tôi”. Chúng ta sinh ra với chúng và bị chúng đánh lừa, nhưng chúng thật sự hôi thối. Giả sử chúng ta không tắm chừng một tuần lễ, chúng ta có thể ngồi cạnh nhau nổi không? Chúng ta thật sự hôi lắm. Khi người ta đổ mồ hôi nhiều, chẳng hạn như nhiều người cùng làm việc cực nhọc trong hầm mỏ, mùi của họ càng khó ngửi hơn. Chúng ta về nhà, tắm với nước và xà phòng thơm, thì mùi hôi giảm bớt. Mùi xà phòng thay thế vào đó. Xoa xà phòng lên người có thể khiến nó có vẻ thơm tho, nhưng sự thật thì cái mùi hôi của thân thể vẫn còn đó, chỉ tạm thời bị đè nén thôi. Khi mùi xà phòng bay hết, mùi hôi của thân thể sẽ trở lại.

Chúng ta thường nghĩ rằng thân thể này là xinh đẹp, thú vị, lâu bền và mạnh mẽ. Chúng ta thường nghĩ rằng chúng ta sẽ rất lâu già nua, chẳng bệnh tật hay chết. Chúng ta đã bị mê hoặc và bị lừa, và rồi chúng ta không biết gì về nơi trú ẩn thật sự bên trong chúng ta. Nơi trú ẩn thật sự là tâm. Chánh điện mà chúng ta ngồi đây có thể rất lớn, nhưng không phải là một nơi trú ẩn thật sự. Chim bồ câu ẩn náu nơi đây cùng với những con thằn lằn và tắc kè. Chúng ta có thể cho rằng chánh điện này thuộc về chúng ta, nhưng không. Chúng ta sống ở đây với mọi thứ khác. Đây chỉ là một nơi ẩn náu tạm bợ, và không sớm thì muộn chúng ta phải rời bỏ nó. Người ta nhầm lẫn, họ xem những nơi như thế này là trú xứ thật sự của họ.

Cho nên Đức Phật mới bảo bạn tìm kiếm trú xứ của mình có nghĩa là tìm kiếm chân tâm của bạn. Cái tâm này rất quan trọng. Thường thì chúng ta không nhìn vào những điểm quan trọng, họ dành phần lớn thời gian cho những thứ không quan trọng. Ví dụ, khi chùi dọn, họ có thể còng lưng xuống quét sàn nhà, rửa chén bát, v.v..., nhưng họ không nhận biết tâm của chính mình. Tâm của họ có thể mục nát, họ có thể cảm thấy tức giận, và họ rửa chén với vẻ chua chát. Đây là cái mà tôi gọi là “lấy chỗ tạm làm nơi trú ẩn”. Họ làm đẹp căn nhà, nhưng họ không nghĩ đến việc làm đẹp cho chính tâm của họ. Họ không suy ngẫm về sự khổ. Đức Phật dạy chúng ta tìm kiếm nơi trú ẩn trong chính tâm của mình. Bạn có thể trú ẩn nơi người nào khác sao? Trú xứ thật là tâm, không nơi nào khác. Những thứ bên ngoài đều không đáng tin cậy. Bạn chỉ có thể nương tựa vào những thứ khác nếu bạn đã sẵn có một nơi trú ẩn bên trong chính bạn rồi.

Tất cả các bạn, xuất gia và tại gia, những người đến đây hôm nay, hãy suy ngẫm về điều này. Hãy tự hỏi mình, “Tôi là ai? Tại sao tôi ở đây? Tại sao tôi được sinh ra?” Có người không biết. Họ muốn sống hạnh phúc, nhưng sự đau khổ không bao giờ ngừng nghĩ. Giàu hay nghèo, già hay trẻ, họ đều đau khổ. Toàn là đau khổ. Tại sao vậy? Bởi vì họ không có trí huệ. Người nghèo đau khổ vì họ không đủ dùng, và người giàu họ đau khổ vì họ có quá nhiều.

Khi mới tu, có lần tôi giảng về sự phúc lạc của một đời sống giàu có với nhiều của cải và tôi tớ, v.v... - cả trăm tớ trai, hàng trăm tớ gái, một trăm con voi, một trăm con bò, một trăm con trâu, một trăm đủ thứ! Người ta nghe nói thế rất háo hức. Nhưng thử nghĩ đến việc quan tâm quản lý chăm sóc cho hàng trăm thứ như thế. Bạn cứ tưởng tượng xem mình có thể coi sóc tốt cho tất cả những thứ đó không? Bạn sẽ vật lộn với mọi thứ. Người ta không nhìn thấy khía cạnh này. Họ muốn trâu, muốn bò, tôi tớ, đủ thứ... hàng trăm như thế. Nhưng tôi nói, chỉ năm mươi con trâu thôi cũng đã quá nhiều! Chỉ nói đến việc bện dây thừng cho con vật đó thôi cũng đã quá nhiều rồi. Nhưng người ta không nghĩ điều này. Họ chỉ nghĩ đến sự sung sướng của việc sở hữu đồ vật. Họ không nghĩ đến sự phiền phức đi kèm theo đó.

Nếu chúng ta không có trí huệ, mọi thứ chung quanh chúng ta đều sẽ là nguồn gốc của khổ. Nếu chúng ta khôn ngoan, những thứ này sẽ mang chúng ta ra khỏi khổ đau. Mắt, tai, mủi, lưỡi, thân và tâm... Tuy nhiên, hãy cẩn thận, mắt không nhất thiết là một điều tốt. Nếu bạn buồn phiền, chỉ việc nhìn thấy người khác thôi có thể làm cho bạn tức giận, và mất ngủ.  Hay bạn đang yêu. Yêu cũng là đau khổ, nếu bạn không đạt được điều mình muốn. Tình yêu và thù hận đều là đau khổ, bởi vì có sự ham muốn. Muốn là đau khổ. Muốn không có một thứ gì cũng là đau khổ. Muốn đạt được một điều gì, ngay cả khi bạn đạt được nó, bạn vẫn đau khổ, bởi vì bạn sẽ sợ mất nó. Chỉ toàn là đau khổ. Làm sao bạn có thể sống với những thứ đó mỗi ngày? Bạn có thể có một căn nhà rộng lớn, sang trọng, nhưng nếu tâm bạn bất an, thứ bạn có sẽ chẳng êm đẹp như bạn tưởng.

Bạn nên nhìn vào chính mình. Tại sao chúng ta sinh ra ở đây? Chúng ta có thật sự đạt được một thứ gì trên cõi đời này không? Ở quê, từ nhỏ người ta đã bắt đầu làm ruộng. Khi đến tuổi mười bảy hay mười tám, họ vội vã lập gia đình, vì e rằng họ không đủ thời gian để lập nghiệp. Họ bắt đầu làm việc từ lúc còn rất trẻ, và hy vọng rằng họ sẽ giàu có. Tôi hỏi họ,“Bạn làm việc từ lúc mới sinh ra. Bây giờ đã đến lúc gần đất xa trời, bạn có gì để mang theo với mình không?” Họ chỉ nói, “Chịu thôi!” Có câu nói: “Đừng nấn ná trên đường khi đi hái dâu. Trước khi bạn biết ra, thì trời đã tối”. Hài lòng với chỉ câu nói “chịu thôi”, họ ngồi trong bụi dâu ngốn ngáo ăn. “Chịu thôi, chịu thôi...”.

Khi bạn còn trẻ, bạn cho rằng độc thân là không tốt. Bạn cảm thấy hơi cô đơn. Nên bạn tìm một người bạn đời để chung sống. Bỏ hai người vào một chỗ thì sẽ có sự xung đột. Sống một mình thì quá cô đơn, nhưng sống với những người khác thì xung đột. Chúng ta là vậy đó.

Khi con cái còn nhỏ, cha mẹ nghĩ, “Khi chúng lớn lên, chúng ta sẽ khỏe hơn”. Họ ráng nuôi con, ba, bốn, năm đứa gì đó, nghĩ rằng khi chúng khôn lớn, gánh nặng của họ sẽ nhẹ bớt. Nhưng khi chúng lớn lên, gánh nặng càng lớn hơn. Khi con cái còn nhỏ, chúng phiền bạn nhiều lần chỉ là một chén cơm, thỉnh thoảng vài trái chuối là đủ. Khi chúng lớn lên, chúng muốn xe gắn máy hay xe hơi, điện thoại đắt tiền, hàng trăm thứ. Hẳn nhiên bạn thương con, nên không thể từ chối chúng. Thế nên, bạn cố hết sức để cho chúng những gì chúng muốn. Phiền phức rồi. Đôi lúc cha mẹ cãi vã nhau vì chuyện này. “Đừng mua xe hơi cho nó, chúng ta đâu có đủ tiền!” Nhưng vì thương con, bạn đi vay mượn tiền. Rồi còn học phí nữa. “Khi chúng học xong, chúng ta sẽ khỏe”. Nhưng việc học đâu có giới hạn! Khi nào chúng mới học xong? Kể cả chúng đi làm, chúng vẫn phải học nghiệp vụ. Chỉ với môn Phật pháp thì mới có điểm dừng. Tất cả môn học khác chẳng đi tới đâu. Chỉ có nhức đầu mà thôi. Nếu gia đình có đông con, cha mẹ thường cãi nhau mỗi ngày.

Chúng ta không nhìn thấy sự khổ đang chờ đợi chúng ta. Chúng ta nghĩ rằng nó chẳng bao giờ tới. Khi nó xảy ra, chúng ta mới biết. Sự khổ đó, vốn có trong thân thể chúng ta thì khó thấy trước được. Khi tôi còn là một đứa trẻ chăn trâu, tôi lấy than chà răng để cho răng trắng. Nhìn thấy hàm răng trắng trẻo của mình, tôi rất thích. Tôi bị mấy cái xương của mình lừa gạt, chỉ vậy thôi.  Khoảng năm mươi hay sáu mươi tuổi, răng tôi bắt đầu lỏng dần. Khi răng rụng, nó đau nhứt lắm, như thể bạn vừa bị ai đá trúng vào miệng. Nhất là khi bạn ăn, nó lại càng đau đớn hơn. Cho nên tôi đi đến nha sĩ để nhổ hết tất cả. Bây giờ tôi có răng giả. Răng thật gây nhiều phiền phức cho tôi, nên tôi nhổ chúng hết, tất cả mười sáu cái. Vị nha sĩ cảm thấy e ngại khi phải nhổ hết mười sáu cái một lần, nhưng tôi nói với ông, “Cứ nhổ hết đi, tôi sẽ chịu trách nhiệm”. Thế nên ông nhổ hết tất cả một lần. Có cái vẫn còn tốt, ít nhất là năm cái. Lấy chúng ra hết. Sau đó tôi không thể ăn uống gì được đến mấy ngày.

Khi còn là đứa trẻ chăn trâu, tôi nghĩ rằng đánh bóng hàm răng của mình là một việc khôn ngoan. Tôi rất thích những cái răng của mình. Tôi nghĩ rằng chúng rất đẹp. Nhưng có những lúc tôi bị nhứt răng đến chết được. Có khi tôi bị đau răng cả tháng trời, và nướu răng sưng lớn lên.

Tôi chỉ muốn bạn biết những điều này, về sự khổ phát sinh từ bên trong thân thể chúng ta. Không có gì bên trong thân thể này mà bạn có thể tin cậy được. Nó không tệ lắm khi bạn còn trẻ, nhưng khi bạn già, mọi thứ bắt đầu hư hoại. Mọi thứ tan rã. Không có một kiến thức nào hay khoa học nào có thể thay đổi quy luật thiên nhiên này. Bạn có thể nhờ một nha sĩ xem xét hàm răng của mình, nhưng dầu ông có sửa chữa được đi nữa, thì cũng sẽ có một ngày chúng sẽ đi đến đoạn diệt. Cuối cùng, ngay cả vị nha sĩ cũng có vấn đề. Mọi thứ tan rã vào phút cuối.

Đây là những thứ mà chúng ta nên suy ngẫm khi chúng ta vẫn còn có sức khỏe. Chúng ta nên tu hành khi còn trẻ. Nếu bạn muốn làm phước báu, hãy làm nhanh lên. Đừng để việc đó cho những người già. Đa số người ta đợi cho đến khi già nua, rồi mới tìm đến tu viện để tu hành. Đàn ông và đàn bà cũng nói như nhau, “Để đến già đã”. Tôi không biết sao họ có thể nói như thế. Một người già có được bao nhiêu sức lực và nhuệ khí? Cứ thử để cho họ chạy đua với với một người trẻ và nhìn thấy sự khác biệt lớn đến chừng nào. Họ đợi đến già cứ như thể họ không bao giờ chết vậy! Khi đến tuổi năm mươi hay sáu mươi rồi thì, “Bà nội ơi! Chúng ta cùng đi chùa nhé!” “Con đi đi, tai bà nghe không rõ nữa, chân bà đi không nổi” Hiểu ý tôi không? Khi đã lãng tai, gối mòn rồi thì bà nghe được thứ gì đây? “Chịu thôi!” Chỉ chơi với mấy bụi dâu thôi. Cuối cùng khi tai hết nghe được, bà đi chùa. Chẳng còn hy vọng gì nữa. Bà lắng nghe buổi thuyết pháp nhưng chẳng biết họ nói gì. Người ta đợi đến khi hơi tàn, sức kiệt rồi mới nghĩ đến chuyện tu hành.

Đây là những thứ bạn nên bắt đầu quan sát. Chúng là gia tài của chúng ta. Chúng sẽ trở nên nặng nề hơn mỗi ngày, một gánh nặng đối với chúng ta. Trong quá khứ, chân tôi rất khỏe. Tôi có thể chạy. Bây giờ, ngay cả việc đi bộ quanh đây, tôi cũng thấy nặng nề. Trước kia chân tôi chống đỡ cho tôi. Nay tôi phải mang vác chúng. Khi những người già đi đứng khó khăn, lúc ngồi xuống họ lại rên rỉ. Ngay cả đến lúc đó, họ vẫn chưa muốn học. Họ không biết điều gì khiến họ rên rỉ, họ vẫn không nhìn thấy sự suy sụp của thân thể. Bạn không bao giờ biết khi nào bạn lìa bỏ nó. Sự đau nhứt chỉ là một tiến trình để đi đến chỗ kết thúc. Đây là diễn biến tự nhiên của các nhân duyên. Là đường lối của chúng, bản chất của chúng.

Thử xem xét điều này. Nếu bạn nhận ra điều này thì tốt cho bạn, giống như nhìn thấy một con rắn độc trên đường từ xa, bạn có thể đi tránh qua một bên để tránh bị nó cắn.

Khi gặp chuyện đau khổ, người ta không biết phải làm gì. Đi đâu để giải quyết nó đây? Họ muốn lẩn tránh sự khổ, muốn thoát khổ, nhưng không biết làm sao để đối phó nó. Và cứ thế, họ chịu đựng, họ sống cho đến khi già nua, bệnh hoạn..., rồi chết.

Lúc xưa, khi có người bị bệnh sắp chết, một trong những thân quyến của họ sẽ thì thầm chữ Phật Phật trong tai họ. Họ làm gì với Phật lúc này? Chữ Phật còn có lợi ích gì khi họ sắp lên giàn hỏa thiêu? Khi hơi thở của họ đã đứt quãng, bạn đến nói họ, “Mẹ ơi! Phật Phật!” Đừng lãng phí thời gian làm gì. Bạn chỉ làm cho bà ấy rối loạn! Hãy để bà ra đi yên ổn.

Khi mới kết hôn, người ta thường chấp nhận nhau, nhưng khi về sau, họ lại không hiểu nhau. Nhắc về nhau, họ không còn muốn nghe nữa. Họ quay lưng lại với nhau. Không phải tôi nói thế bởi vì tôi không có gia đình. Tại sao tôi không lập gia đình? Chỉ nghe hai chữ kết hôn thôi, tôi đã biết nó như thế nào rồi. Kết là kết chặt lại. Giả sử có người lấy một sợi dây thừng và cột bạn lại trong khi bạn đang ngồi đây, bạn cảm thấy thế nào? Đó gọi là “bị kết chặt”. Có một cái vòng trói buộc. Người đàn ông sống trong cái vòng trói buộc của ông ấy, người đàn bà sống trong cái vòng trói buộc của bà ấy.

Hãy suy ngẫm cho kỹ. Nếu bạn vẫn chưa nhận ra điều này ngay bây giờ, bạn có thể nhận biết sau này. Có người đã nhận ra một phần nào. Những người khác đã bị mắc kẹt. “Mình nên ở lại hay nên đi đây?” Tại Wat Pah Pong có khoảng tám mươi cái chòi tranh. Tôi thường bảo vị sư trưởng giữ lại một vài cái chòi trống trong trường hợp có người cãi vã với vợ hay chồng của mình. Quả thật, chẳng bao lâu thì một người phụ nữ khăn gối đến xin xuất gia. “Tôi chán thế giới này lắm rồi, Luang Por”. “Ồ, đừng nói thế. Những chữ đó nặng nề quá”. Rồi người chồng đến, rồi nói rằng ông cũng chán. Nhưng sau vài ngày ở tu viện, sự chán-thế-gian của họ đã biến mất.

Thật ra họ chỉ lừa gạt chính mình. Sau khi ngồi yên tĩnh một hồi trong chòi, họ bắt đầu suy nghĩ, “Không biết khi nào bà ta mới đến đây năn nỉ mình về nhà nhỉ?” Họ không thực sự biết điều gì xảy ra. Họ tức giận một điều gì đó và chạy đến tu viện. Ở nhà mọi thứ đều sai, chồng sai, vợ sai. Nhưng sau vài ba ngày yên lặng. Họ thay đổi lập trường. Nó là như thế đó. Đó là tại sao tôi không quá quan tâm đến mọi việc thế gian. Tôi biết nó rất rõ, cho nên tôi chọn con đường xuất gia.

Đây là bài tập của bạn. Dầu bạn làm ruộng ngoài đồng hay làm việc trong công sở, hãy suy ngẫm những lời sau: Hãy tự hỏi, “Tại sao tôi được sinh ra? Tôi có thể mang theo với mình những gì?” Hãy tự hỏi mình như thế từ sáng đến tối. Nếu bạn làm thế, bạn sẽ sáng suốt hơn, khôn ngoan hơn. Nếu không, bạn sẽ mê mờ mãi. Nếu bạn không hiểu rõ lúc này, có thể sau này bạn sẽ hiểu. “Ồ, thì ra điều mà Luang Por muốn nói. Vậy mà lúc trước mình không hiểu”.

Tôi nghĩ rằng như vậy là đủ cho ngày hôm nay. Nếu tôi nói lâu hơn, thân thể già nua này sẽ mỏi mệt.