TIÊU TRỪ BẢN NGÃ ĐỂ ĐẠT ĐẾN PHÚC LẠC VÔ TẬN
Thiền sư Ajahn Brahm
CHƯƠNG 11
LEO LÊN KIM TỰ THÁP CỦA THIỀN ĐỊNH
BÀI 3
HÃY LÀM CHỦ CÁC HAM MUỐN
Ban đầu, bạn nghĩ mình là người có các ham muốn và có thể kiểm soát được chúng. Nhưng nếu chìm đắm, bạn sẽ thấy các ham muốn nhanh chóng kiểm soát bạn. Thay vì được lựa chọn, giờ bạn buộc phải thỏa mãn chúng. Trong vở kịch Chờ đợi Godot, một nhân vật có con chó. Ở đầu vở kịch, anh ta dẫn con chó đi dạo. Trong phần hai, con chó là ông chủ, còn “người chủ” đi dạo bằng cả hai tay hai chân với cái đai cổ và sợi dây buộc. Một trong các ý nghĩa của vở kịch là người chủ và nô lệ thường thế chỗ cho nhau, và mối quan hệ của chúng ta với sự thèm khát cũng tương tự. Ban đầu bạn nghĩ mình kiểm soát ham muốn, mình có thể dẫn dắt chúng theo ý mình, nhưng trước khi kịp nhận ra, ham muốn đã kiểm soát bạn rồi.
Để giải thoát, ta phải sử dụng sự kiềm chế bản thân; ta phải nói không với các ham muốn. Khi nói không với nguy cơ bị chìm đắm trong trải nghiệm giác quan, chúng ta cảm nhận được sự tự do tuyệt vời: không còn bị khao khát ấy biến mình thành nô lệ nữa. Nếu bạn không thể ngủ vì đang trên một chuyến bay đêm, hãy biết rằng bạn không cần phải có giấc ngủ ấy; bạn có thể xử lý nó. Nếu có được bữa ăn hằng ngày thì tốt, nhưng nếu không có, nó cũng không khiến bạn phiền muộn. Vậy nên, dù Đức Phật không khuyên nhịn ăn, đôi lúc nhịn ăn một ngày cũng tốt, để xem bạn có thể chỉ đạo các ham muốn của mình hay không?
Nhiều năm trước, tôi quyết định từ bỏ uống trà trong toàn bộ kỳ an cư ba tháng mùa mưa. Ngay khi tuyên bố như vậy, một trong các tu sĩ sống cùng với tôi thời gian ấy đã đến gặp, bày tỏ sự quan ngại, bởi ông biết đây là sự hy sinh lớn với một người Anh. Vài năm trước đó, một tu sĩ người Anh khác cũng làm điều tương tự, và ông thấy rất khổ sở. Tôi đáp rằng mình đã quyết sẽ có một thời kỳ tốt đẹp dù không có trà, và cuối cùng, thực tế nó không tác động đến tôi nhiều lắm. Do đó, đôi lúc cũng nên nới lỏng sự dính mắc vào các ham muốn của mình. Càng có ít và cần ít, bạn càng tự do. Bạn biết rằng những thứ này không sở hữu bạn, mà là bạn sở hữu chúng.
Nếu có sự kiềm chế bản thân, có thể nói “Không!” với sự thèm khát và ham muốn, không những bạn có được tự do và an bình, mà cả cảm giác tự tin tuyệt vời. Điều này thực ra đã được kinh văn nói tới: nếu đức hạnh, nếu giữ giới bạn có thể đi bất kỳ đâu mà không hề sợ hãi. Và do ham muốn không chi phối bạn, bạn đủ linh hoạt và có khả năng thích ứng với các hoàn cảnh thay đổi. Vì lẽ đó, sự kiềm chế bản thân dẫn đến sự tự tin và một cảm giác giải thoát.
Bạn đi tới tự do, an bình và hạnh phúc từ những hiểu biết của mình thông qua giới hạnh, thiền hành và thiện tâm (giới-định-tuệ). Nhưng đừng để những thứ ấy gây áp lực đè nặng lên bạn. Nếu hiểu đúng về nó, bạn biết đó là thứ giải thoát bạn ra khỏi khổ, chứ không phải là một thứ gánh nặng mà buộc bạn vác lên vai. Giống như đứa trẻ đưa tay vào lửa, chúng trải qua đau đớn khi làm điều sai trái. Cũng giống như đứa trẻ ấy học được trải nghiệm của mình và không đưa tay vào lửa nữa, chúng ta quan sát thấu đáo để thấy hậu quả mà hành động của mình mang lại. Nếu không, chúng ta sẽ vẫn chịu sự điều khiển của thèm khát, sân hận, tội lỗi và những ô nhiễm khác, và chỉ tạo thêm đau khổ cho chính mình. Ngược lại, giới hạnh đích thực tạo ra an bình, tự do và hạnh phúc. Với thiền cũng vậy: nếu bạn thực sự buông bỏ và định tâm, nó cũng dẫn tới những phẩm chất đẹp đẽ này.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét