HẠNH PHÚC ĐẾN TỪ SỰ BIẾN MẤT - CHƯƠNG 10 - BÀI 4

TIÊU TRỪ BẢN NGÃ ĐỂ ĐẠT ĐẾN PHÚC LẠC VÔ TẬN

Thiền sư Ajahn Brahm

CHƯƠNG 10

ĐỂ ĐÂY LÀ LẦN CUỐI

BÀI 4

SUY NGẪM VỀ DỤC LẠC

Bạn có thể chuẩn bị cho sự giải thoát khỏi khổ của mình bằng cách chối bỏ sự quan tâm đến cơ thể - cả cơ thể của mình lẫn cơ thể của người khác. Nhìn vào cơ thể thật sự hấp dẫn, bạn chỉ thấy một chúng sinh khác trong luân hồi, một thứ phải chịu khổ của tuổi già, bệnh tật và cái chết, không có gì để ham muốn. Khi có thể nhìn như vậy có nghĩa bạn được giải thoát khỏi ham muốn cơ thể.

Một số ham muốn của chúng ta khiến ta bồn chồn đến độ không thể dừng suy nghĩ, tưởng tượng, và tiêu tốn quá nhiều thời gian. Dẫu vậy, nhiều người thích cảm giác ấy. Giống như ẩn dụ về một người bị bệnh cùi hủi, người ấy dùng lửa đốt những vết thương ngứa ngáy của mình vì nó làm cho anh ta cảm thấy thỏa mãn hơn một chút. Thật ra anh ta đang thiêu đốt chính mình, nhưng vì ngứa ngáy, nên anh ta cảm thấy thế là hạnh phúc. Với các dục lạc cũng vậy. Khi hiểu bản chất thực của chúng, ta sẽ buông bỏ.

Ajahn Sumedho có lần kể câu chuyện về một cặp vợ chồng sống gần tu viện Chithurst ở Anh. Họ đáng lẽ có một cuộc hôn nhân hoàn hảo: yêu nhau khi còn trẻ, và hầu như không tranh cãi. Rồi người vợ bị chứng viêm khớp nặng, lúc nào cũng đau đớn. Nhưng khi bà muốn buông xuôi và ra đi, người chồng lại không để bà làm vậy, nói rằng ông không thể chịu được nếu sống thiếu bà. Vậy là một người chịu khổ vì người kia không để mình ra đi. Hạnh phúc trước đó của mối quan hệ ấy giống như một món nợ phải được trả.

Thực vậy, Đức Phật nói việc ham muốn và dục lạc giống như một khoản vay; bất kỳ vui thú nào bạn có được từ trải nghiệm của các giác quan, bạn sẽ phải trả giá bằng sự thất vọng, vỡ mộng và khổ. Có thể thấy điều đó khi người ta yêu, có thể bạn có được một chút vui vẻ khi yêu, nhưng chắc chắn bạn sẽ mất vài thứ, bạn mất đi tự do, mất nhiều thời gian hơn. Và khi bị ràng buộc vào nhau trong đau khổ, bạn mất đi sự bình yên hoặc thậm chí mất luôn cả con người mà bạn từng yêu quý, mọi thứ tan nát, tuyệt vọng và thậm chí muốn tự tử... Đây là món nợ vay đến hạn phải trả. Có thể bạn có được chút vui vẻ, nhưng sẽ phải trả giá về sau.

Nếu tiếp tục suy ngẫm, “Mình chắc chắn phải rời xa những thứ yêu thương và dễ chịu”, dần dần bạn nhận ra mọi thứ không còn ý nghĩa gì nữa, bạn mất đi sự quan tâm đến ham muốn và dục lạc. Khi đã hiểu chúng thấu đáo, bạn nhận ra chẳng có ý nghĩa gì khi theo đuổi những thứ ấy. Khi đó, bạn có thể toàn tâm với việc giải thoát khỏi ham muốn, đảm bảo trong tương lai mình sẽ không có thêm ham muốn nào khác. Bạn cũng hiểu rằng, sự dính mắc đến cơ thể là một trong những điều cốt lõi nhất phải thấu hiểu và buông xả.