HẠNH PHÚC ĐẾN TỪ SỰ BIẾN MẤT - CHƯƠNG 9 - BÀI 1

TIÊU TRỪ BẢN NGÃ ĐỂ ĐẠT ĐẾN PHÚC LẠC VÔ TẬN

Thiền sư Ajahn Brahm

CHƯƠNG 9

HẠNH PHÚC ĐẾN TỪ SỰ BIẾN MẤT

Khi Đức Phật có bài thuyết pháp đầu tiên, kinh Chuyển Pháp Luân, tôn giả Kiều Trần Như (Anna Kondanna) đã chứng đắc quả vị Nhập lưu (stream-winner). Trọng tâm chủ yếu của kinh này là giải thích phạm vi của khổ, hay như Đức Phật nói: “Khổ nên được hiểu rõ”. Trong năm người lắng nghe bài pháp ấy, chỉ có Kiều Trần Như thấu đạt trọn vẹn. Biết đầy đủ về khổ là một điều khó - chúng ta, một cách tự nhiên, cưỡng lại thực tế này. Do vậy, tôi cho rằng sẽ dễ thành tựu nhập lưu hơn bằng cách tập trung vào vô ngã và nguồn gốc của con người chúng ta nghĩ “tôi” là.

BÀI 1

MỌI THỨ ĐỀU TÙY THUỘC

Trong kinh Chính Tri Kiến (Sammaditthi Sutta), Tôn giả Xá-Lợi-Phất (Sariputta) tìm ra cách giảng giải ý nghĩa của vô ngã. Dựa trên khuôn khổ Bốn Chân Lý cao quý, ngài đi qua mọi khía cạnh có thể có của thân và tâm, cho thấy làm thế nào từng khía cạnh ấy hoàn toàn tùy thuộc vào một nguyên nhân, và giải thích làm thế nào để từ bỏ nguyên nhân ấy. Tính chất tùy thuộc sâu xa này có nghĩa là mọi thứ đều có nhân duyên: không có cái ngã thường hằng nào, cũng không có thứ gì khác thường hằng. Khi thấy được mọi thứ đều có nguyên nhân hay một nguồn kích hoạt, một cơ sở để từ đó chúng khởi lên, bạn cũng thấy một khi nguyên nhân bị diệt trừ, bản thân sự vật ấy biến mất.

Cũng trong kinh trên, Xá-Lợi-Phất giải thích tính chất duyên khởi, cho thấy bằng cách nào ngay cả tâm thức cũng có một nguyên nhân, và nếu không có nguyên nhân ấy, sẽ không có tâm thức. Đây là một tuyên bố mạnh mẽ, bởi trên thực tế tất cả mọi người - ngoại trừ những vị thánh - đều cho rằng tâm thức, hay người biết, là “cái tôi”. Và do đồng nhất với “cái tôi”, họ bám chấp nó, không rời bỏ nó.