HẠNH PHÚC ĐẾN TỪ SỰ BIẾN MẤT - CHƯƠNG 9 - BÀI 5

TIÊU TRỪ BẢN NGÃ ĐỂ ĐẠT ĐẾN PHÚC LẠC VÔ TẬN

Thiền sư Ajahn Brahm

CHƯƠNG 9

HẠNH PHÚC ĐẾN TỪ SỰ BIẾN MẤT

BÀI 5

CẢM GIÁC VỀ "CÁI TÔI" LÀ VẤN ĐỀ GỐC RỄ

Luân hồi thật đáng sợ. Bạn không có thời gian để lãng phí đâu, đừng làm việc tào lao. Nếu bạn đã bắt đầu buông bỏ mà lại có ý định trở lại các tham luyến thế gian, đó là một điều hoàn toàn điên rồ. Thứ duy nhất nên làm là tiếp tục tu tập và chỉnh đốn lại hành động. Không chỉ là việc đạt được thiền định hay trở nên tĩnh lặng, mặc dù đó cũng là một phần cốt yếu. Vấn đề thực sự là thấy được và hiểu được con người bên trong này là ai, hay đúng hơn, nó là thứ gì. Cái gì luôn tạo ra sự kích động, luôn đến và đi? Cái gì thất vọng? Cái gì suy nghĩ? Cái gì bực bội, cái gì giận dữ? Cái gì là nguồn gốc của vấn đề này? Hãy liên tục nhìn theo hướng người trải nghiệm: cái gÌ cảm thấy đau đớn hay dễ chịu? Ý muốn đến từ đâu khi “tôi” chọn thứ gì đó? Khi tâm xáo động và tìm kiếm thứ gì đó, thực ra cái gì đang tìm kiếm? Bạn càng sử dụng tĩnh lặng đã trau dồi trong thiền định để tìm hiểu quá trình ấy, nó càng trở nên rõ ràng hơn.

Hãy cẩn thận, đừng nhìn ra đâu đó ngoài kia thay vì nhìn vào trong này, vào những gì bạn đang dính mắc, vào cái gì đang có sự dính mắc. Hãy nhìn vào nơi những thứ này bắt nguồn, cụ thể, tập trung vào các mối quan hệ nhân quả. Ý nghĩ đến từ đâu? Quán sát liên tục và bạn sẽ thấy, chúng đến từ cảm giác về nhân dạng bản thân và ham muốn của bạn nhằm hỗ trợ, tạo dựng nhân dạng ấy, một cảm giác về "cái tôi" hiện hữu. Không phải là “Tôi suy nghĩ, nên tôi tồn tại”, mà ngược lại: bạn muốn tồn tại, nên bạn suy nghĩ. Bạn dịch chuyển để tạo ra thế giới, tạo ra nhân dạng của mình. Rồi bạn chìm đắm vào nó.

Khi bạn tạo ra thứ gì đó, ban đầu nó đẹp đẽ; nhưng giống như trong câu chuyện cổ tích, mọi tạo tác cuối cùng quay ra chống lại người tạo ra chúng. Tôi đã làm rất nhiều để xây dựng tu viện Bodhinyana, và cũng có thể nói nó là tạo tác của tôi. Nhưng nếu tôi không cẩn thận, tạo tác này kết cục có thể chi phối tôi: tôi sẽ ngày đêm lo nghĩ về tu viện. Nếu bạn tìm được người bạn đời, ban đầu bạn nghĩ bạn sở hữu người ấy, nhưng sau một thời gian, bạn phát hiện người ấy sở hữu bạn. Khi bạn đã đánh mất quyền năng và tự do, tạo tác của bạn sẽ dần dần bào mòn bạn. Vậy nên thay vì tạo ra, thay vì muốn tồn tại, hãy khát khao sự tĩnh lặng. Khi bạn trở nên lắng dịu và bình an, tâm cũng trở nên phẳng lặng, không va đập, không vấn đề, không khổ, không có nhu cầu tạo dựng một cảm giác nhân dạng cho bản thân. Bạn làm mọi thứ lắng xuống bằng cách tĩnh lặng sự tạo tác. Khi sự thèm khát, ham muốn và chọn lựa đã tan đi, sự hiện hữu về "cái tôi" cũng biến mất.