TIÊU TRỪ BẢN NGÃ ĐỂ ĐẠT ĐẾN PHÚC LẠC VÔ TẬN
Thiền sư Ajahn Brahm
CHƯƠNG 4
THUỐC CHỮA TÂM BỆNH
BÀI 2
BẤT AN
Một vấn đề thường gặp khác là sự bất an. Bạn không muốn ngồi yên, cơ thể không thoải mái, hoặc tâm đơn giản là không ở yên với hơi thở hay bất kỳ đối tượng hành thiền nào khác mà bạn đang cố gắn tập trung vào. Điều này xảy ra khi bạn sử dụng quá nhiều sự thúc ép. Đôi khi, điều tốt nhất nên làm chỉ là kiên nhẫn và đợi - hãy để sự bất an như nó là, thay vì cố gắng kiểm soát nó.
Một trong những chiến lược mà tôi thường nói tới được gọi là “tâm trâu” Chiến lược này được đặt tên theo sự việc xảy ra ngay bên ngoài tu viện Wat Pah Nanachat ở Thái Lan, nơi Ajahn Jagaro là trụ trì, còn tôi là tăng trị sự. Một sáng sớm, khi tôi đã khất thực xong, còn Ajahn Jagaro vẫn ở trong tu viện, một người đàn ông chạy vào tu viện với nửa ngón tay đã đứt lìa. Ông đang dắt con trâu của mình đi ăn cỏ thì con trâu đột ngột hoảng sợ và cố chạy đi, sợi dây dắt trâu quấn quanh ngón tay người đàn ông, nên khi ông cố giữ con trâu lại, sợi dây cắt đứt nửa ngón tay ông. Tất nhiên ngón tay chảy máu rất nhiều nên Ajahn Jagaro lập tứ lấy xe đưa ông đến bệnh viện. Vài ngày sau tôi thấy tay ông còn quấn băng, và sau đó nó chỉ còn nửa ngón. Điều này xảy ra bởi ông không biết cách xử lý một con trâu bất an. Đáng lẽ ông cứ thả nó ra.
Bạn nên sử dụng chiến lược tương tự khi tâm trí bất an - hãy buông xả. Đừng cố giữ nó lại. Nếu bạn cố dừng hay kiểm soát nó, tâm trí càng trở nên ngang ngạnh và khó chịu hơn. Tất cả những gì bạn cần làm là nói: “Được rồi, tâm trí, nếu đó là điều mày muốn, vậy đi đi”. Việc của bạn chỉ là để ý, hòa nhã, và quan sát xem tâm trí ngu ngốc này muốn đi đâu. Việc của bạn không phải là dừng nó lại, mà là quan sát nó, nhân từ và nhẹ nhàng với nó.
Cứ như thể bạn đang xử trí một đứa trẻ muốn chạy chỗ này chỗ kia. Đôi lúc ở tu viện có trẻ con đến, và chúng thường rất om sòm. Nếu bạn đang tọa thiền, tiếng hét của những đứa trẻ ấy thực sự xuyên vào óc bạn, gây cho bạn cảm giác khá khó chịu. Nhưng việc chúng làm vậy là hoàn toàn tự nhiên; bạn không thể mong trẻ con làm khác đi được. Cũng tương tự, bản chất của tâm trí là bất an.
Vì thế đừng cảm thấy có lỗi nếu tâm bạn bất an. Điều đang xảy ra không phải là của bạn, nó không phải là “cái tôi”, và không phải là vấn đề; chẳng qua đó là bản chất của sự vật, chúng khởi lên do các nguyên nhân thuộc về nghiệp từ quá khứ. Bạn không thể đi vào quá khứ và xóa bỏ những nguyên nhân ấy; bạn bị kẹt với kết quả của chúng ngay lúc này. Nếu tâm muốn xao lãng, thứ duy nhất cần làm là nhớ tới chánh tư duy: cứ buông xả, và hãy nhân từ, nhẹ nhàng với nó.
Những lời dạy đẹp đẽ này của Đức Phật hoàn toàn rõ ràng, chúng cho bạn thấy một điều: thái độ của bạn trước những gì đang diễn ra là phần quan trọng nhất của thiền. Vì thế, hãy để cái tâm trâu ấy chạy đi. Làm như vậy, bạn sẽ thấy con trâu không chạy quá xa, rồi nó sẽ bình ổn lại và đợi người chủ của nó. Nó là một phần của gia đình. Nó thích ở với bạn. Thế nên bạn chỉ cần đi theo nó một quãng ngắn. Đó cũng là một bài tập phải thực hiện, nhưng còn tốt hơn nhiều so với bị đứt lìa ngón tay. Bạn sẽ nắm lại được sợi dây, nhẹ nhàng dắt con trâu tới nơi bạn muốn đưa nó tới từ lúc đầu. Bạn có thể đã mất chút thời gian, nhưng ít nhất bạn không phải tới bệnh viện. Cũng thế, khi tâm trí bất an, nó trở nên điên cuồng và muốn làm đủ điều ngu ngốc, việc bạn là buông xả nó bằng sự nhân từ và nhẹ nhàng.
Ép buộc tâm là sai, nhưng buông lung cũng vậy. Cả ép buộc và buông lung thực ra đều đang nuôi dưỡng cái tâm trâu ấy. Khi nói buông lung, ý tôi tức là hướng tâm về phía thụ hưởng, bất kể điều gì bạn nghĩ tới khi bất an. Nếu cứ tiếp tục nghiêng theo hướng đó, tất nhiên tâm sẽ đi theo hướng đó. Nhưng nếu bạn có sự bình thản và lùi lại - nếu bạn buông xả, nhân từ và nhẹ nhàng - tâm trâu sẽ sớm dừng lại. Không cần phải vật lộn khi xử lý sự bất an. Nếu nó thành sự vật lộn - hay thậm chí tệ hơn cả sự vật lộn - đó là bởi bạn đang cho nó ăn bằng sự tiêu cực, sai trái, hay buông lung. Bạn không thực sự đối mặt với nó một cách phù hợp. Thay vì cứ để nghiệp củ chín muồi, bạn đang tạo thêm nghiệp xấu mới.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét