TIÊU TRỪ BẢN NGÃ ĐỂ ĐẠT ĐẾN PHÚC LẠC VÔ TẬN
Thiền sư Ajahn Brahm
CHƯƠNG 4
THUỐC CHỮA TÂM BỆNH
BÀI 4
SỰ MỆT MỎI VÀ NĂNG LƯỢNG
Một vấn đề thường gặp khác trong tu tập là u mê và buồn ngủ. Hãy nhớ đừng bao giờ vật lộn với sự mệt mỏi. Tôi nói như thế từ kinh nghiệm của mình: tôi đã vật lộn với sự mệt mỏi, nhưng phát hiện ra nó hoàn toàn phản tác dụng. Mỗi khi cố chống lại cơn mệt mỏi, bạn chỉ trở nên căng thẳng bởi lẽ sự vật lộn dẫn bạn đi theo hướng ngược lại với sự nhẹ nhàng, nhân từ và buông xả. Thực ra nó là hình thức sân hận vi tế.
Một số người hành thiền cảm thấy lúng túng hoặc có lỗi khi mệt mỏi. Chúng ta xấu hổ trước thực tế rằng mình đã hành thiền nhiều năm mà vẫn không giữ được lưng thẳng vào sáng sớm. Nhưng cảm giác tội lỗi chỉ bồi thêm cảm giác về bản ngã và cái tôi, và chúng ta xem những vấn đề này là “của mình”. Hãy cẩn thận, đừng cho sự buồn ngủ là của mình - nó chẳng liên quan gì đến bạn; nó chỉ là kết quả bắt nguồn từ một nguyên nhân, vậy thôi. Nếu buồn ngủ, hãy ở yên với nó - quan sát nó, nhân từ và nhẹ nhàng với nó, tìm hiểu nó. Nó có cảm giác thế nào? Nó kéo dài bao lâu? Quan trọng nhất, cái gì gây ra nó và những thứ nào làm nó tan đi? Sau khi nó tan đi, cái gì còn lại? Đây không phải là việc dập tắt sự buồn ngủ bằng mọi giá, mà vượt qua nó một cách sáng suốt để thiền định có thể thăng hoa.
Dĩ nhiên có thể vượt qua cơn buồn ngủ nếu bạn ép buộc tâm trí. Bạn có thể ngồi thiền ở rìa một vách núi hoặc như chúng tôi từng làm, đặt một hộp diêm trên đỉnh đầu hoặc đinh ghim dưới tay, hay ai đó cầm gậy đứng đằng sau và sẽ đánh bạn khi bạn hơi gục đầu xuống. Hiển nhiên bạn sẽ không ngủ gật, nhưng kết quả là sự sợ hãi và căng thẳng. Bạn chỉ đang vứt bỏ ô nhiễm này và thay bằng ô nhiễm khác.
Thay vì vậy, hãy kiên nhẫn với sự buồn ngủ và mệt mỏi, hãy để nó như vậy và xả bỏ. Một lần nữa, giống như bạn đang ngồi trong rạp chiếu phim, nhưng lần này có gì đó không ổn với máy chiếu. Hình không nét; nó bị mất tiêu điểm. Nhưng việc ấy không quan trọng; đó không phải là vấn đề của bạn. Chủ rạp phim sẽ sửa. Bạn chỉ để nó như vậy, và kiên nhẫn ngồi ở đó. Nếu thật sự kiên nhẫn, sau một lúc, sự mệt mỏi biến mất như sương mù tan đi khi mặt trời lên. Sự kiên nhẫn là tất cả những gì cần có. Việc “không làm gì” khiến tâm được kích hoạt. Hãy nhớ một điều về khoa học tinh thần: khi năng lượng ngừng đi vào cái làm, nó bắt đầu đi vào cái biết.
Rắc rối là ở chỗ nhiều lúc bạn không đủ tự tin để chỉ ở yên với sự mệt mỏi. Thay vào đó, bạn liên tục thúc đẩy nó bằng cách dính vào. Do đang cố gắng giải quyết vấn đề, nên bạn thậm chí mệt mỏi hơn, và tạo ra nhiều vấn đề hơn cho chính mình. Nhưng khi hiểu được sự chân thật của lời tuyên bố đơn giản ấy - rằng khi năng lương ngừng đi vào cái làm, nó bắt đầu đi vào cái biết - đầu tiên bạn sẽ biết vì sao mình mệt mỏi, và bạn biết điều gì xảy ra nếu mình kiên nhẫn, không làm gì cả. Cái biết ấy cho bạn sự tự tin.
Vì vậy, hãy tưởng tượng mình đang quan sát những chuyện này, đừng rời khỏi chỗ ngồi, đừng hét vào bộ phim, đừng rút súng bắn vào sự mệt mỏi vì mình không thích nó. Nếu cứ ngồi và quan sát. Tâm sẽ bừng sáng lên. Hiểu được toàn bộ quá trình ấy, hành thiền trở nên dễ hơn và mang nhiều niềm vui hơn. Một khi đã biết nó hoạt động thế nào, bạn sẽ biết mình đang mắc sai lầm ra sao, bằng cách nào để trở nên bình an, vui vẻ và làm tăng năng lượng. Đây là một cách tuyệt vời để làm lắng dịu hành (sankhara), tức hoạt động của tâm, sự tác ý hay sự kiểm soát.
Để hỗ trợ quá trình trên, hãy suy ngẫm tính chất không có cái tôi. Hãy nói: “Đằng nào cũng không có ai kiểm soát điều này; không có người nào ở đây; không phải việc của mình; cứ để nó vậy”. Đây chính là Phật pháp; nó chính là điều kinh văn dạy. Hãy hiểu rằng không có “cái tôi” nào ở đây để làm bất cứ điều gì - chỉ là năm uẩn - vậy tại sao phải vật lộn? Sự suy ngẫm như vậy có thể cho bạn đủ tự tin để buông xả mọi việc, giúp bạn biết ý nghĩa đích thực của buông xả là gì.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét