TIÊU TRỪ BẢN NGÃ ĐỂ ĐẠT ĐẾN PHÚC LẠC VÔ TẬN
Thiền sư Ajahn Brahm
CHƯƠNG 6
ĐỊNH TÂM VÀ NỘI QUÁN
BÀI 2
AN ĐỊNH Ý CHÍ VÀ GIẢM TRỪ CẢM GIÁC VỀ BẢN NGÃ
Khi cưỡng lại khoảnh khắc hiện tại, bạn đang làm một điều sai: bạn đang khuyến khích ý chí và làm nó mạnh hơn. Ý chí mạnh hơn nghĩa là bản ngã mạnh hơn, cảm giác về cái tôi mạnh hơn. Nhưng nếu ý chí yếu đi, bản ngã sẽ suy giảm và khi ý chí bị diệt trừ, bản ngã được tịnh hóa và một phần lớn của bạn biến mất. Cảm giác “cái tôi” biến mất chính là ý nghĩa của vô ngã, anatta. Cảm giác về cái tôi vừa là người mà bạn nghĩ là mình trong mối quan hệ với người khác, tức bản ngã bên ngoài, và quan trọng hơn, đó là cốt lõi của bản ngã, hay người mà bạn nghĩ mình thực sự là bên trong. Xét cho cùng, mọi cái móc để bạn có thể treo cái mũ “tôi” hoặc “ngã” lên đều hoàn toàn bị gỡ đi. Vì vậy mà Đức Phật nói chỉ một số ít người hiểu an định tất cả các hành, bởi lẽ nó khiến hầu hết mọi người sợ.
Thấy cảm giác về cái tôi biến mất, đó là một cuộc vật lộn trong những năm đầu của đời sống tu tập. Nó đi ngược hoàn toàn với khuynh hướng thế gian, bởi hầu hết mọi người lại đang kiếm một nhân dạng rõ ràng nào đó dựa vào tên, tuổi, tiểu sử, bảng đánh giá, địa vị, giới tính và kỹ năng của mình. Bạn đã làm việc cật lực để làm hài lòng người khác, đã được tạo ra một cái tôi có thể chấp nhận được với thế giới. Bạn có ý tưởng rõ ràng mình là ai. Bạn có cảm giác là một thực thể có thực chất, và giờ đây bạn được dạy phải phá bỏ nó đi. Cứ như thể bạn đã phí thời gian cho những thứ trước đó của mình. Quả thực, nhìn lại quá khứ, giờ đây tôi đã biết mình phí thời gian khi cố gắng trở thành ai đó bằng cách nỗ lực. Bạn có lẽ đã từng trải qua điều ấy. Và giờ đây, khi bạn đang cố gắng biến mất, đó là nghiệp mà bạn phải đối mặt.
Nhưng hãy nhớ, bạn không thể biến mất bằng một hành động ý chí, chẳng hạn, “Tôi sẽ không ở đây thêm nữa; đây là đời sống cuối cùng của tôi”. Bởi lẽ, ý muốn là thứ định hình bản ngã, dẫn đến việc ngay cả sự thèm khát không tồn tại, trên thực tế cũng duy trì cảm giác về cái tôi của bạn. Giống như mọi ý muốn, ý muốn không tồn tại cũng là một hành, và mọi hành tạo thêm nhiều thứ trong tương lai. Bạn không bao giờ chấm dứt sinh tử bằng cách ấy. Cách duy nhất để thực hiện là đi trên con đường của đạo pháp. Bằng cách hành trì và đào sâu vào thiền định, qua từng giai đoạn, cảm giác về cái tôi, về bản ngã của bạn bắt đầu tan biến.
Thiền định là pháp môn căn bản trong “tam vô lậu học” (ba môn học xóa bỏ phiền não) của con đường tu tập Phật giáo, mà ngay cả giới hay thậm chí tuệ cũng có thể coi là nhân tố bổ trợ. Định là pháp môn trung tâm, bởi lẽ bạn học cách làm lắng dịu tâm, bạn cũng học cách làm biến mất dần, tan biến dần. Tất nhiên lúc đầu sẽ khó mà tan đi - bạn muốn “hiện hữu” vì đó là mục đích duy nhất trong vô số kiếp sống của bạn. Đây là lý do tại sao cuộc sống tu tập được đặt ra để giúp bạn biến mất; nó giúp bạn nghiêng về hướng ấy. Ngay cả những người cùng tu tập với bạn có thể cũng không biết tên bạn. Bạn có biết tên mình không. Tên bạn là năm uẩn, là sáu căn; tên bạn là vô thường, khổ, vô ngã.
Hiểu điều ấy, bạn sẽ hiểu rằng dịch chuyển về phía biến mất là đang đi đúng hướng. Và trong quá trình tu tập, bạn sẽ thấy dù chỉ một chút của mình biến mất, bạn cũng có được nhiều bình an hơn, nhiều tự do và hạnh phúc hơn. Chính niềm vui và hạnh phúc ấy, cảm giác tự do và sự thật sâu xa ấy là những thứ giữ bạn đi sâu hơn về phía tĩnh hóa mọi hành. Ngay cả nếu mới tĩnh hóa chúng được một chút, bạn cũng cảm thấy mình đang đi đúng đường.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét