TIÊU TRỪ BẢN NGÃ ĐỂ ĐẠT ĐẾN PHÚC LẠC VÔ TẬN
Thiền sư Ajahn Brahm
CHƯƠNG 5
NĂNG LỰC CỦA TRÍ HUỆ
BÀI 4
THAY NĂNG LỰC Ý CHÍ BẰNG NĂNG LỰC TRÍ HUỆ
Rất khó khuyến khích và truyền cảm hứng cho người khác mà không đồng thời làm cho họ thất vọng. Bạn muốn mô tả các thành quả tu tập, chẳng hạn những trải nghiệm sâu xa như một tâm ảnh, các trạng thái thiền định, hay nhập lưu, nhằm mang lại cho mọi người chút cảm hứng. Giống như một đại lý lữ hành nói cho bạn biết sẽ tuyệt vời ra sao khi bạn đi tới khách sạn Thiền trong một khu nghỉ lớn gọi là Niết Bàn. Nhưng người ta thường nhìn vào những điều ấy và xem chúng như những mục tiêu để đạt được. Họ thấy không đủ khả năng thực hiện, vậy là rơi vào thất vọng thay vì cảm hứng. Vì lẽ đó, điều quan trọng là mô tả không chỉ mục tiêu và một số trải nghiệm đẹp đẽ bạn có thể có được trong chuyến hành trình, mà cả chướng ngại để đến được đó.
Vậy nên khi sự thất vọng, buồn chán hay giận dữ xảy đến, đừng vật lộn. Cứ để yên với bất kể điều gì đang diễn ra, và xem xét chúng. Khi buồn chán, bạn đang có phân bón cho khu vườn của mình. Học các bước ra khỏi nó tức là bạn đang trải nghiệm một thái độ khách quan không dính mắc. Nếu thấy được chướng ngại từ một khoảng cách, bạn sẽ hiểu tại sao tôi gọi chúng là “phân bón”. Bạn không thể trông mong ngày nào cũng có thời hành thiền tuyệt vời, nhưng lại luôn có thể tạo ra những nguyên nhân để có thời hành thiền tuyệt vời vào ngày mai: chỉ quan sát, không dính mắc. Bạn biết hôm nay thật khó khăn, nhưng bạn để nó như vậy. Để năng lượng tuôn vào nhận biết - sự nhận biết thụ động. Hãy đưa nó xa khỏi người kiểm soát, người lập luận, xa khỏi tâm trí phản ứng.
Bạn càng để sự nhận biết thụ động phát triển, chỉ ở yên với sự việc mà không phản ứng với chúng, năng lượng càng đi vào quan sát. Hãy lùi lại, đừng nắm giữ mọi thứ, cũng đừng cố thúc đẩy chúng. Để mọi thứ như chúng là, giống như bạn sẽ làm đối với mây trời. Bằng cách ấy, bạn đang hướng năng lượng vào sự tỉnh thức, vào nhận biết, và tất cả những trạng thái tiêu cực của tâm đột nhiên biến mất. Tâm sẽ tràn đầy năng lượng, thiền sẽ có cảm giác dễ dàng. Càng phản ứng tiêu cực với bản thân và người khác, càng vật lộn, bạn càng sa lầy vào mớ hỗn độn. Giống như bước vào cát lún, càng hoảng sợ và vật lộn, bạn càng lún sâu, nếu hoảng sợ và vật lộn trong khoảnh khắc khó khăn của thiền, bạn chìm vào cát lún của những trạng thái tiêu cực ấy. Vì thế hãy để mọi thứ như chúng là, kiên nhẫn, sử dụng trải nghiệm như một cơ hội để trau dồi trí huệ. Khi trí huệ bắt đầu thấm sâu, vấn đề tự biến mất.
Nếu bắt đầu sử dụng năng lực trí huệ thay vì năng lực ý chí, bạn không chỉ từ bỏ những vấn đề khó khăn và những trạng thái tiêu cực của tâm, mà bạn còn có nhiều năng lượng hơn, và bạn biết làm thế nào đưa thiền đến cấp độ sâu hơn. Bạn biết khoảnh khắc hiện tại là gì, bạn cũng biết lý do làm tâm xao nhãng là những thói quen xét lỗi, cho rằng “Khoảnh khắc hiện tại không đủ tốt, tôi muốn nó tốt hơn”. Nếu bạn từng có những thời hành thiền tốt trong quá khứ khiến sinh ra những kỳ vọng, rồi nghĩ “Sắp được rồi, đây rồi!” bạn đã phá hỏng nó. Khi thông qua sự hiểu biết của bản thân, bạn thấy được điều này, sẽ dễ cho bạn để mọi thứ như chúng là hơn.
Ý nghĩa của hành thiền không phải là để có tâm ảnh hay các cảnh giới thiền định, mà là tạo ra các nguyên nhân để tâm ảnh và các cảnh giới thiền định tự khởi lên, cũng như tạo ra các nguyên nhân cho các trải nghiệm giác ngộ về sau. Toàn bộ sự tập trung của chúng ta là để tạo ra các nguyên nhân cho những điều ấy, từ đó nó trở thành năng lực trí huệ của chúng ta. Các nguyên nhân tạo nên điều này là buông xả, nhân từ và nhẹ nhàng - nói ngắn gọn, là chánh tư duy. Bạn dành toàn bộ năng lượng, thân và tâm chỉ cho khoảnh khắc này. Bạn buông xả, từ bỏ, không đòi hỏi được đáp lại điều gì. Hãy luôn nhớ, trong tu tập, đừng tìm kiếm kết quả. Nếu bạn cố gắng để có được thứ gì đó từ tu tập, tất cả những gì bạn nhận được là khổ. Bạn đang tu tập để buông xả, để từ bỏ - bạn không nên có bất cứ kỳ vọng nào.
Buông bỏ, patinissagga, có nghĩa là cho đi mà không trông mong sự đền đáp. Chúng ta không hành thiền để có huy hiệu hay thành tựu. Không phải chúng ta cố gắng có thứ gì đó để khoe với mọi người, “Tôi đã thực hiện tu tập thiền định, tôi đạt được điều này, điều nọ”. Chúng ta đang cố gắn vứt bỏ các ô nhiễm của mình; chúng ta hành thiền vì giải thoát.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét