TIÊU TRỪ BẢN NGÃ ĐỂ ĐẠT ĐẾN PHÚC LẠC VÔ TẬN
Thiền sư Ajahn Brahm
CHƯƠNG 5
NĂNG LỰC CỦA TRÍ HUỆ
BÀI 5
HÀI LÒNG VỚI KHOẢNH KHẮC HIỆN TẠI
Vài năm trước, tôi tới Nhật Bản, được đón về một khách sạn năm sao. Người ta quên rằng nên cho các tu sĩ Theravada ăn trước buổi trưa. Đến lúc chúng tôi tới một nhà hàng thì đã sang buổi chiều. Tôi từ chối bữa ăn, thế là cả ngày đó tôi không ăn gì. Tôi mệt mỏi, chỉ muốn yên lặng và hành thiền, nhưng đó lại là một khách sạn ồn ào. Kết cục, tôi ngồi trong căn phòng sang trọng và nghĩ, “Mình đang ở trong tù”. Tôi ở tù trong một khách sạn năm sao vì tôi không muốn ở nơi này. Nhưng tôi sớm nhận ra thái độ của mình nên đã chấm dứt trạng thái ngu ngốc đó. Ý nghĩa là ở chỗ bạn có thể ở tù trong một khách sạn năm sao hoặc trên một bờ biển đầy nắng. Bạn ở đâu cũng không quan trọng, bất kỳ nơi nào bạn không muốn hiện diện đều là nhà tù.
Vậy khi đang hành thiền, hãy tự hỏi, “MÌnh có muốn ở đây, trong khoảnh khắc này không, hay mình muốn ở nơi nào khác?” Nếu muốn ở một nơi nào khác, bạn sẽ không bao giờ bình an hay đi vào thiền định đủ sâu. Nhưng nếu bạn dừng lại, trí huệ sẽ nói cho bạn biết, “Không, thế này là đủ tốt. Mình muốn ở đây, trong khoảnh khắc này, với cảm giác nhức mỏi này, trong căn nhà ồn ào này - mình chỉ muốn ở đây”. Nếu muốn ở yên với nơi bạn tình cờ có mặt, bạn được tự do.
Tôi biết một tu sĩ vô tội nhưng lại bị tống giam khi sắp trở thành Sangharaja, người đứng đầu tăng lữ ở Thái Lan. Ông ở trong tù hai năm, trong thời gian ấy, ông viết tiểu sử của mình. Ông yêu thích thời gian trong tù. Ông không phải thuyết pháp, không phải nói chuyện với mọi người. Ông có những bữa ăn đơn giản và một căn phòng nhỏ cho riêng mình. Ông nói, thật tuyệt vời khi có nhiều tự do như vậy. Nếu bạn chỉ ở yên trong phòng giam, khi ấy bạn được giải thoát.
Đây là một lời dạy trí huệ thật sâu xa, có tác động lớn với tôi. Tôi nhận ra, mình đang làm gì hay ở đâu không quan trọng. Dù tôi đang ở trong một khu rừng vắng hay đang ở một thành phố đông đúc, nếu tôi muốn ở đó, tâm tôi sẽ trở nên tĩnh lặng. Đôi lúc tôi tự hỏi, “Tạo sao mình phải làm theo những ý muốn? Thậy ngu ngốc!” Nếu như vậy, tất nhiên tôi khổ. Nên thay vào đó, tôi nói, “Không, mình muốn ở đây”, và điều này đem lại một cảm giác bình an, giải thoát. Do vậy, khi bạn đang ngồi trong căn phòng nhưng tâm không tĩnh lặng, đừng lấy thế làm vấn đề, đơn giản hãy nói, “Mình muốn ở đây”, và nó sẽ trở nên tĩnh lặng.
Muốn ở ngay đây, ngay lúc này tức là bạn đang bồi đắp giải thoát. Bạn đang thực hành chân lý cao quý thứ ba - chấm dứt ham muốn. Đây là một chiến lược rất hiệu quả: dù bạn ở đâu hay đang làm gì, hãy tự hỏi, “Mình có muốn ở đây hay muốn ở nơi nào khác?” Mỗi khi câu trả lời là bạn muốn ở nơi nào khác, bạn đang tạo ra khổ. Đó chính là chân lý cao quý thứ hai của Đức Phật - nguyên nhân của khổ. Mỗi lần bạn nghĩ “Mình hạnh phúc vì ở ngay đây”, bạn đang chấm dứt một số biểu hiện ham muốn. Bạn đang làm theo lời dạy của Đức Phật.
Khi bạn hài lòng trong khoảnh khắc này, những gì bạn có thể học được từ việc chấp nhận ở đây, bây giờ, thật đáng kinh ngạc. Theo kinh nghiệm của tôi, chỉ bằng việc tĩnh tâm và muốn ở đây, một tâm ảnh - người bạn cũ tốt đẹp - sẽ hiện ra, đơn giản bởi tâm tĩnh lặng. Bạn hiểu rằng tĩnh lặng cũng là không muốn bất cứ điều gì và không cố gắn ở nơi nào khác. Nhưng hầu hết mọi người lại có xu hướng nghĩ, “Mình sẽ đạt tới đó; mình sẽ làm điều này, điều nọ, rồi sự tĩnh lặng sẽ đến sau”. Nhưng nó không bao giờ đến sau. Bạn chỉ có thể bồi đắp sự tĩnh lặng lúc này, và cách duy nhất làm được vậy là để khoảnh khắc này như nó là. Dù khoảnh khắc như thế nào, bạn cũng nên nghĩ, “Thế này là đủ tốt rồi; mình muốn ở đây, trong khoảnh khắc này, ngay lúc này”. Bạn đang trải qua điều gì cũng không quan trọng. Điều quan trọng là bạn muốn ở đây hay ở nơi khác.
Vậy là, bạn hoàn toàn tự do trong một căn phòng giam, hoặc như ở tù trong một khách sạn năm sao. Thật tuyệt vời khi biết rằng dù ở địa điểm nào, với trạng thái tâm nào, bạn luôn có thể tự giải thoát. Hãy hiểu điều ấy, hiểu thế nào trí huệ giải thoát bạn. Đây là “không chấp thủ”, analaya, của chân lý Diệt đế, tức là nơi mà không có thứ gì có thể bám vào. Đây là ý nghĩa đích thực của sự xa lìa, là điều dẫn tới giác ngộ.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét