HẠNH PHÚC ĐẾN TỪ SỰ BIẾN MẤT - CHƯƠNG 1 - BÀI 6

TIÊU TRỪ BẢN NGÃ ĐỂ ĐẠT ĐẾN PHÚC LẠC VÔ TẬN

Thiền sư Ajahn Brahm

CHƯƠNG 1

BỨC TOÀN CẢNH

BÀI 6

DỊCH CHUYỂN VÈ PHÍA TRỐNG RỖNG

Khi thấu hiểu nổi khổ thế gian, bạn thấy thế gian như một đống rác. Do là rác nên bạn xa lìa. Khi xa lìa, nó tan đi, sự chấp thủ cũng tan đi. Đây là điều tự nhiên. Bạn không phải làm cho nó tan đi. Nó không phải do lựa chọn ý chí hay do nghĩ “Mình muốn từ bỏ những người này, những vật này”. Bạn không cần từ bỏ bất kỳ điều gì. Chỉ là chúng không còn là mối bận tâm của bạn nữa. Khi bạn biết chúng không phải là mối bận tâm của mình, chúng tan dần và biến mất. Đây là ý nghĩa xâu xa hơn của đơn giản hóa và từ bỏ của cải. Bạn không chỉ từ bỏ những món đồ vật chất mà cả những “của cải trong tâm” – những thói quen và hận thù cũ, những cách nhìn nhận sự việc cũ mà bạn bám vào và chấp thủ. Bạn chối bỏ tất cả những gì khiến mình mệt mỏi, khiến mình bị câu thúc và giới hạn.

Hầu hết mọi người đều là những tù nhân bị giam hãm bởi quá khứ của mình. Họ đồng nhất bản thân với quá khứ, coi nó là con người họ, bản ngã (atta) của họ. Do họ xem mình là quá khứ, nó trở thành mối bận tâm của họ, họ dính mắc vào nó, vậy là chịu khổ. Nhưng họ không cần làm vậy, họ có thể buông xả nó. Cánh cửa phòng giam ấy luôn mở và bạn có thể đi qua nó bất kỳ lúc nào. Đừng nghĩ bạn phải giải quyết hết các vấn đề của quá khứ - đó chẳng qua là cảm giác tội lỗi. Bạn hoàn toàn có thể buông xả tất cả, vứt bỏ nó, để nó biến đi nếu bạn có dũng khí làm như vậy.

Vì thế, bằng cách nhận thức về khổ (dukkha-sanna), hãy tự hỏi rằng níu bám lấy quá khứ có tác dụng gì. Hãy nhìn nhận nó như nó là; hãy hiểu rằng nó gây khổ, hãy xa lìa nó, để nó tan đi. Bạn thậm chí không còn nghĩ tới quá khứ nữa. Khi bạn hiểu những thứ này là khổ, kết quả trực tiếp là sự xa lìa xảy ra, và hiểu càng sâu, chúng càng tan đi. Cuối cùng chúng không còn là một phần trong tâm trí của bạn nữa. Bạn nhìn thế giới bên ngoài và nó tan đi, bạn ngồi trong phòng của mình và toàn bộ thế giới biến mất. Bạn hiểu rằng ý nghĩa của thiền định là vậy. Thiền định là nghệ thuật để mọi thứ biến mất, tan đi, để chúng bốc hơi. Nó là sự dịch chuyển về phía trống rỗng.

Một trong những thứ quan trọng nhất phải tan đi để thiền định thăng hoa là suy nghĩ. Đầu tiên, bạn phải hiểu về suy nghĩ. Bạn phải nhìn nhận nó khách quan, xem nó như điều nó thật sự là. Suy nghĩ đưa bạn đi đâu? Bạn sẽ thấy suy nghĩ không phải là việc của mình. Khi hiểu đúng về suy nghĩ, bạn không cố gắng kiểm soát nó bằng ý chí, mà bạn hướng nibbidà (trí tuệ chán ghét) về phía nó. Để sử dụng một ví dụ trong kinh, chẳng hạn, hãy xem suy nghĩ như xác một con chó chết thối đeo quanh cổ bạn. Một khi nhìn nhận nó như vậy, bạn tự hỏi sao mình lại đang làm thế. Phản ứng tự động là quăng nó đi, giống như bạn sẽ quăng xác một con chó chết – thối rữa, bẩn thỉu, bốc mùi hôi hám. Đây là điều xảy ra khi bạn hiểu những thứ này. Bạn biết chúng không phải việc của mình. Bạn chối bỏ chúng, hay nói đúng hơn, sự chối bỏ tự nhiên xảy ra. Bạn đi theo một hướng khác: đi vào tâm thay vì đi ra ngoài thế giới.