HẠNH PHÚC ĐẾN TỪ SỰ BIẾN MẤT - CHƯƠNG 1 - BÀI 2

TIÊU TRỪ BẢN NGÃ ĐỂ ĐẠT ĐẾN PHÚC LẠC VÔ TẬN

Thiền sư Ajahn Brahm

CHƯƠNG 1

BỨC TOÀN CẢNH

BÀI 2

XA LÌA

Kinh Chuyển Pháp Luân dạy, chân lý cao quý đầu tiên phải được thấu hiểu. Nói cách khác, bạn không cố gắng chiến thắng nổi khổ, bạn không cố gắng thay đổi nó, bạn không cố gắng làm cho nó tốt hơn hay trốn chạy khỏi nó; bạn hiểu nó. Những thời điểm khó khăn là những cơ hội tuyệt vời để đối mặt với khổ, hiểu nó trọn vẹn mà không chọn cách dễ dàng là trốn chạy.

Phản ứng tự nhiên của hầu hết mọi người là mỗi khi khổ hay khi có vấn đề gì đó xảy ra là trốn chạy; họ chìm đắm trong tưởng tượng, xem phim, lướt web, táng gẫu, uống rượu hay cà phê, hoặc đơn giản là đi dạo. Chúng ta thật ra đang cố tránh điều gì? Chúng ta đang chìm vào những tưởng tượng ấy vì cái gì? Nó là phản ứng theo thói quen của chúng ta trước việc mọi thứ không đủ tốt, không làm thỏa mãn. Nếu thật sự muốn đi tới đâu đó, bạn phải trở nên sáng suốt và tự do, Đức Phật nói rằng, bạn phải thấu hiểu về khổ.

Khi bắt đầu tìm hiểu, bạn nhận ra rằng chúng ta đều trải qua khổ. Trong Trưởng lão ni kệ (Therigatha) có một câu chuyện nổi tiếng về Kisagotami. Cách Đức Phật đưa Kisagotami thoát khỏi sự đau khổ do cái chết của con trai bà, sự giảng dạy làm bà thấy rõ rằng mọi người khác cũng chết: cái chết của con trai bà không phải là một sự kiện duy nhất trong thế gian này, mà gắn liền với mọi cái chết khác. Đức Phật muốn Kisagotami hiểu được cái khổ gọi là chết. Chết là điều tự nhiên; nó là một phần trong cách thức vận hành của sự vật. Nó ở mọi nơi; không ai trốn được nó. Vì vậy thay vì cố gắng giải quyết vấn đề bằng cách đưa con mình trở lại cuộc sống, Đức Phật dạy bà Kisagotami hiểu được bản chất của vấn đề.

Khi hiểu, chúng ta không phải cứ thế chấp nhận số phận, bởi vì như vậy cũng không hẳn tốt đẹp. Nghĩ “Thôi kệ, đây là cách mọi thứ phải vậy!”, không phải phản ứng đúng. Khi có sự thấu hiểu về khổ, chúng ta hiểu mình đang tham dự vào điều gì, đời thật sự là như thế nào, lúc ấy phản ứng tự nhiên chỉ có một. Không phải cố gắng chạy trốn hay chấp nhận mọi điều xảy đến, mà là sự chán ghét.

Trí tuệ chán ghét có nghĩa là hiểu được bản chất vô thường của thế gian và xa lìa hay xả bỏ. Chúng ta thoát khỏi thứ ràng buộc. Cố gắng thay đổi mọi thứ chỉ khiến bạn dính mắc vào mọi thứ nhiều hơn, và chấp nhận mọi thứ cũng giữ bạn dính mắc vào. Xa lìa nghĩa là bạn để những thứ ở đó như vậy, không bận tâm hay lo lắng về chúng. Bạn chỉ ở đó, không can thiệp vào điều bạn đang trải qua. Bằng cách bạn không đưa bản thân vào điều bạn đang trải qua, bạn đứng lùi lại khỏi cuộc sống. Nó gần giống như từ bỏ, một kiểu từ bỏ làm cho mọi thứ biến mất.

Bạn đọc trong kinh văn rằng Đức Phật, bởi từ bi, nên biết cách khiến mọi người dứt bỏ ý nghĩ. Đôi lúc mọi người sa vào chuyện trò vì họ không có việc gì tốt hơn để làm. Đằng nào bạn cũng không có được câu trả lời về Pháp (Dhamma) đích thực bằng cách đặt các câu hỏi. Bạn chỉ có được những câu trả lời bằng cách ngồi tĩnh lặng và dứt bỏ tư tưởng, không phải bằng cách thúc đẩy nó hơn nữa. Vì vậy, khi có người hỏi tôi, tôi cố gắng đưa ra câu trả lời ngắn gọn nhất có thể. Đây là cách tôi giúp mọi người thoát khỏi chuyện phiếm.

Bạn nên xa lìa những thứ trong đời cũng theo cách như vậy. Sao phải sa vào tất cả những thứ này? Hãy nhìn vào chúng và nhận ra chúng chỉ gây khổ cho bạn: chúng chỉ khiến bạn mệt mõi và bực bội. Thông qua nibbidà (tuệ chán ghét), tất cả những đối tượng của giác quan mất dần tầm quan trọng.