HẠNH PHÚC ĐẾN TỪ SỰ BIẾN MẤT - CHƯƠNG 1 - BÀI 3

TIÊU TRỪ BẢN NGÃ ĐỂ ĐẠT ĐẾN PHÚC LẠC VÔ TẬN

Thiền sư Ajahn Brahm

CHƯƠNG 1

BỨC TOÀN CẢNH

BÀI 3

"KHÔNG PHẢI VIỆC CỦA TÔI"

Khi suy ngẫm về cuộc sống, bạn đi đến chỗ nhận ra nó hoàn toàn không thể kiểm soát được. Và bất cứ thứ gì không thể kiểm soát được thì không phải việc của bạn. Đó là một câu nói đơn giản nhưng tuyệt diệu mà tôi dùng trong tu tập, và tôi cũng khuyến khích người khác dùng. Dù bạn đang trải qua điều gì, ở bất kỳ nơi đâu, dù điều gì đang xảy ra trong thực tại hay trong ý nghĩ, hãy nói với nó: “Không phải việc của tôi”. Chuyện ai đó có thái độ không đúng hay nói gì với bạn, đó không phải việc của bạn; nó là nghiệp ⁽¹⁾ của họ, không liên quan gì đến bạn.

Nếu bạn nhạy cảm với lời nói của người khác, để chúng làm tổn thương hay bị xúc phạm, bạn nên nhớ đến lời dạy của Đức Phật khuyên con trai mình là Rahula: Hãy như đất. Người ta vứt rác ra đất, giẫm đạp lên đất, làm những điều tồi tệ với đất, nhưng đất không bao giờ phàn nàn; nó đơn giản chấp nhận mọi thứ. Người ta cũng làm những điều tốt đẹp trên đất. Họ trồng cây, làm vườn, hay xây nhà cửa. Nhưng đất cũng không phản ứng, dù có bất cứ điều gì xảy ra với nó.

Vì thế hãy giống như đất. Dù mọi người nói, hay làm gì, đừng xao động. Nếu họ khen, hay chê bạn, đó là việc của họ, đừng xao động. Không cần phải bị tác động bởi lời nói và hành động của người khác, dầu lời nói ấy tốt hay xấu. Khi bạn có thái độ “Không phải việc của tôi”, nó sẽ không bao giờ làm bạn bực dọc.

Với cơn đau trong cơ thể và bệnh tật cũng vậy. Khi hành thiền, hãy nhắc mình nhớ rằng chúng không phải việc của bạn; chúng là việc của cơ thể - hãy để cơ thể quan tâm đến chúng. Như vậy thực ra là một cách hiệu quả để giữ cho cơ thể khỏe mạnh. Một điều lạ là, khi bạn càng lo âu, quan tâm tới cơ thể, nó càng trở nên tệ hơn. Nếu bạn xa rời cơ thể, ngồi tĩnh lặng, để tâm trí trở nên buông xả, cơ thể biến mất, nó có khuynh hướng tự chữa lành. Thông thường, khi bạn cố gắn kiểm soát và sắp xếp mọi thứ, chúng dường như tệ hơn, với cơ thể cũng vậy. Đôi lúc, khi bạn để mặc nó và chỉ thư giãn, cơ thể trở nên thoải mái đến mức nó tự chữa lành. Vì vậy, hãy buông xả và quên nó đi.

Tôi biết rất nhiều tu sĩ, dưới tác động của hành thiền, các vấn đề bệnh tật của họ biến mất. Lần đầu tiên tôi thấy điều đó là với Ajahn Tate. Hồi tôi mới tới Thái Lan năm 1974, ông đang nằm viện vì bệnh ung thư không thể chữa khỏi. Họ đưa ra các cách điều trị tốt nhất, nhưng chẳng điều gì có tác dụng, bởi vậy họ gửi trả ông lại tu viện. Và hai mươi lăm năm sau ông mới chết. Đó là một ví dụ về điều xảy ra khi hành thiền. Tóm lại, bạn xa lìa mọi thứ - nibbidà (chán ghét) khởi lên – và tâm trí trở nên buông xả. Nó đã chứa đủ rồi và bạn thấy chúng tan đi.

Đây là quá trình mà kinh văn nói tới: trí tuệ chán ghét (nibbidà) dẫn tới sự không chấp thủ (viraga), hay không còn dính mắc. Một khi bạn coi điều gì đó không phải việc của mình, nó mất dẫn khỏi thế giới của bạn. Tâm trí không còn sa vào nó nữa; tâm trí không nghe, thấy, cảm nhận, hay biết về nó. Điều này diễn ra như sau. Bất kể điều gì mà bạn bám vào đều choán chỗ của tâm trí - đó là nơi tâm trí tìm được chổ để dựa và phát triển. Bạn đang tạo ra những chấp thủ. Là người hành thiền tôi thấy rất rõ chúng tạo ra thế giới cho chính mình. Nhưng khi bạn “xa lìa”, ở đó không có việc gì của bạn, và do bạn không lưu tâm đến nó nữa, nó biến mất khỏi tâm trí. Khi đã chán ghét, thực tế bạn đang “phá bỏ” thế giới quan của mình - những chấp thủ - mà chính bạn tạo nên.

------------------------

⁽¹⁾ nghiệp: Theo tiếng Sanskrit gọi là karma, Pàli gọi là kamma, có nghĩa là hành động có tác ý hoặc có ý thức (volitional action). Nói cách khác, nghiệp luôn  được bắt nguồn từ những tạo tác của ý chí thông qua những hoạt động của thân, miệng tác động đến đối tượng, gọi chung là tam nghiệp. Khi một hành động (tạo tác) nếu không phát sinh từ ý chí thì không thể gọi là nghiệp, mà hành động ấy được gọi là hành động duy tác.